(नवी दिल्ली / वृत्तसंस्था)
ऑगस्ट महिना संपत आला असून 1 सप्टेंबर 2026 पासून काही महत्त्वाचे नियम आणि प्रक्रिया बदलणार आहेत. यामध्ये भारतातून परदेशात जाणाऱ्या प्रवाशांसाठी इमिग्रेशन प्रक्रिया सुलभ होणे, तर दुसरीकडे LPG ग्राहक आणि आयकरदात्यांसाठी 31 ऑगस्टच्या अंतिम मुदतीचा समावेश आहे. त्यामुळे सप्टेंबर सुरू होण्यापूर्वी कोणती कामे पूर्ण करणे आवश्यक आहे आणि कोणते बदल प्रत्यक्षात 1 सप्टेंबरपासून लागू होणार आहेत, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.
ITR भरण्यासाठी 31 ऑगस्टची अंतिम मुदत
मूल्यांकन वर्ष 2026-27 साठी काही करदात्यांसाठी आयकर रिटर्न दाखल करण्याची अंतिम मुदत 31 ऑगस्ट 2026 आहे. आयकर विभागाच्या अधिकृत माहितीनुसार, ज्या करदात्यांना आपल्या खात्यांचे ऑडिट करून घेण्याची आवश्यकता नाही आणि जे संबंधित व्यवसाय किंवा पेशाच्या उत्पन्नाच्या श्रेणीत येतात, त्यांच्यासाठी ही मुदत लागू आहे. ITR-4 म्हणजे ‘सुगम’ फॉर्म अनुमानित कर योजनेअंतर्गत पात्र असलेल्या काही व्यक्ती, हिंदू अविभक्त कुटुंबे आणि संस्थांसाठी आहे. व्यवसाय किंवा पेशातून मिळणाऱ्या उत्पन्नाची रचना आणि इतर पात्रता अटींनुसार ITR-3 किंवा ITR-4 पैकी योग्य फॉर्म निवडावा लागतो. आयकर विभागाने 20 ऑगस्ट रोजीही करदात्यांना AY 2026-27 साठी ITR दाखल करण्याची आठवण करून दिली होती. त्यामुळे पात्र करदात्यांनी अंतिम मुदतीपूर्वी रिटर्न दाखल करून आवश्यक असल्यास त्याचे ई-व्हेरिफिकेशनही पूर्ण करणे महत्त्वाचे आहे.
LPG ग्राहकांसाठी 31 ऑगस्टपर्यंत e-KYC
घरगुती LPG ग्राहकांसाठीही 31 ऑगस्ट 2026 ही महत्त्वाची तारीख आहे. LPG e-KYC पूर्ण करण्याची मुदत 31 ऑगस्टपर्यंत वाढवण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. ज्या ग्राहकांनी अद्याप e-KYC पूर्ण केलेली नाही, त्यांनी अंतिम मुदतीपूर्वी ती प्रक्रिया पूर्ण करणे आवश्यक आहे. LPG e-KYC प्रक्रियेत आधार आधारित प्रमाणीकरणाचा वापर केला जात आहे. अधिकृत माहितीनुसार, तेल कंपन्यांकडून LPG ग्राहकांना e-KYC पूर्ण करण्यासाठी संदेशही पाठवण्यात येत आहेत. वेळेत e-KYC न केल्यास LPGच्या घरगुती दरातील उपलब्धतेवर किंवा संबंधित सुविधांवर परिणाम होण्याची शक्यता असल्याने ग्राहकांनी आपल्या LPG कंपनीच्या अधिकृत माध्यमातून e-KYCची स्थिती तपासणे योग्य ठरेल.
परदेशात जाणाऱ्या प्रवाशांसाठी मोठा बदल
1 सप्टेंबर 2026 पासून भारतातून परदेशात जाणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांसाठी इमिग्रेशन प्रक्रिया अधिक डिजिटल होणार आहे. ब्युरो ऑफ इमिग्रेशनने आंतरराष्ट्रीय विमानतळांवरील इमिग्रेशन काउंटरवर बोर्डिंग पासवर शिक्का मारण्याची पद्धत बंद करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यापुढे प्रवासी इमिग्रेशन काउंटरवर मोबाईलमधील e-boarding pass दाखवू शकतील. ज्यांना कागदी बोर्डिंग पास वापरायचा आहे, त्यांनाही तो वापरता येईल; मात्र त्यावर इमिग्रेशन अधिकाऱ्यांकडून शिक्का मारला जाणार नाही. बोर्डिंग पासवर शिक्का मारण्याच्या प्रक्रियेमुळे प्रवाशांना होणारी गैरसोय आणि काही वेळा शिक्का अस्पष्ट किंवा चुकीचा असल्यामुळे बोर्डिंग पास वाचण्यात येणाऱ्या अडचणी लक्षात घेऊन हा बदल करण्यात आला आहे. यामुळे इमिग्रेशन क्लिअरन्सची प्रक्रिया अधिक सोपी आणि वेगवान होण्याची अपेक्षा आहे.
FD करणाऱ्यांसाठी महत्त्वाची माहिती, पण बदल ऑक्टोबरपासून
मोठ्या Fixed Deposit म्हणजेच bulk deposit संदर्भात RBIने महत्त्वाचे बदल केले आहेत. मात्र, हे नियम 1 सप्टेंबरपासून नव्हे तर 1 ऑक्टोबर 2026 पासून लागू होणार आहेत. ₹3 कोटी किंवा त्याहून अधिक रकमेच्या bulk deposits संदर्भात बँकांना व्याजदरांची माहिती त्यांच्या वेबसाइटवर दर कामकाजाच्या दिवशी सकाळी 10 वाजता उपलब्ध करून द्यावी लागणार आहे. 10 मिनिटांची grace period असल्याने ती माहिती जास्तीत जास्त 10:10 वाजेपर्यंत उपलब्ध असणे अपेक्षित आहे.
तसेच, समान रकमेची ठेव एकाच दिवशी स्वीकारताना शाखा किंवा ग्राहकानुसार वेगवेगळे व्याजदर देण्यावरही नियम लागू होणार आहेत. या बदलांचा थेट परिणाम सामान्य ग्राहकांच्या छोट्या FDवर मर्यादित राहण्याची शक्यता आहे, कारण नियम मुख्यतः bulk depositsशी संबंधित आहेत.
LPG आणि इतर दरांबाबत काय?
दर महिन्याच्या सुरुवातीला तेल कंपन्या घरगुती आणि व्यावसायिक LPG सिलिंडरच्या किमतींचा आढावा घेतात. त्यामुळे 1 सप्टेंबरला LPGचे नवे दर जाहीर होतात का, याकडे ग्राहकांचे लक्ष असणार आहे. याशिवाय विमान इंधन म्हणजे ATFच्या किमती आणि इतर व्यावसायिक दरांमध्येही नियमित बदल होऊ शकतात. मात्र, हे प्रत्येक महिन्याला निश्चितपणे दरवाढ किंवा दरकपात होईलच असे नाही. त्यामुळे सप्टेंबरच्या सुरुवातीला संबंधित कंपन्या आणि अधिकृत संस्थांकडून जाहीर होणारे दर तपासणे महत्त्वाचे ठरेल.
सप्टेंबर सुरू होण्यापूर्वी कोणती कामे पूर्ण कराल?
31 ऑगस्टपूर्वी ITRची अंतिम मुदत लागू असलेल्या करदात्यांनी रिटर्न दाखल करणे, LPG ग्राहकांनी e-KYC पूर्ण करणे आणि परदेश प्रवास करणाऱ्यांनी e-boarding passची सुविधा लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
एकीकडे कर आणि LPGशी संबंधित अंतिम मुदती ऑगस्टच्या शेवटी येत आहेत, तर दुसरीकडे 1 सप्टेंबरपासून आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांसाठी इमिग्रेशन प्रक्रियेत महत्त्वाचा डिजिटल बदल होणार आहे. त्यामुळे सप्टेंबर 2026 सुरू होण्यापूर्वी या अपडेट्सची माहिती ठेवणे ग्राहक आणि प्रवाशांसाठी फायदेशीर ठरणार आहे.
