( नवी दिल्ली / मुंबई )
घरगुती बजेटवर पुन्हा एकदा महागाईचा दबाव वाढण्याची शक्यता आहे. खाद्यतेलाच्या किमती वाढल्याने स्वयंपाकघराचा खर्च वाढत असून, पुढील काळात रोजच्या वापरातील FMCG वस्तूंच्या किमतींवरही त्याचा परिणाम होऊ शकतो. मोहरी, सूर्यफूल, शेंगदाणा आणि पाम तेलाच्या दरांमध्ये मागील वर्षाच्या तुलनेत वाढ झाल्याचे केंद्र सरकारच्या किंमत निरीक्षण आकडेवारीत दिसते.
विशेषतः पाम तेलासारख्या कच्च्या मालाचा वापर मोठ्या प्रमाणावर करणाऱ्या FMCG कंपन्यांवर उत्पादन खर्चाचा दबाव वाढत आहे. त्यामुळे कंपन्या उत्पादनांच्या किमती वाढवण्यासोबतच ‘श्रिंकफ्लेशन’चा पर्यायही वापरत आहेत. म्हणजेच उत्पादनाची किरकोळ किंमत कायम ठेवून पॅकेटमधील वजन किंवा प्रमाण कमी केले जाते.
खाद्यतेलाचे दर वाढले
केंद्र सरकारच्या ग्राहक व्यवहार विभागाच्या किंमत निरीक्षण प्रणालीतील उपलब्ध आकडेवारीनुसार, 29 जुलै 2026 रोजी देशातील सरासरी किरकोळ दर पुढीलप्रमाणे होते:
- मोहरी तेल: ₹196.67 प्रति किलो
- शेंगदाणा तेल: ₹206 प्रति किलो
- सूर्यफूल तेल: ₹189.37 प्रति किलो
- पाम तेल: ₹148.25 प्रति किलो
केंद्र सरकारच्या Price Monitoring Systemनुसार विविध केंद्रांवर नोंदवलेल्या किंमतींच्या आधारे ही देशाची सरासरी आहे. त्यामुळे स्थानिक बाजारात प्रत्यक्ष किरकोळ दर शहर, ब्रँड आणि गुणवत्तेनुसार वेगळे असू शकतात.
मोहरीच्या तेलाच्या दरात मोठी वाढ
मोहरीच्या तेलाच्या दरवाढीचा थेट परिणाम ग्राहकांच्या स्वयंपाकघराच्या बजेटवर होत आहे. उत्तर प्रदेशातील काही बाजारपेठांमध्ये मोहरीच्या तेलाच्या घाऊक दरात वाढ झाल्याने किरकोळ बाजारातही त्याचा परिणाम जाणवत आहे. पावसाळ्यात वाहतूक आणि पुरवठा व्यवस्थेवर परिणाम झाल्यास काही भागांमध्ये खाद्यपदार्थांच्या किंमतींवर अतिरिक्त दबाव निर्माण होऊ शकतो. मात्र, स्थानिक बाजारातील दरांमध्ये मोठा फरक असल्याने ग्राहकांनी तेल खरेदी करताना वेगवेगळ्या ब्रँडचे आणि विक्रेत्यांचे दर तपासणे फायदेशीर ठरेल.
सूर्यफूल आणि शेंगदाणा तेलही महाग
खाद्यतेलाच्या बाजारात केवळ मोहरीच्या तेलाचे दर वाढलेले नाहीत. सूर्यफूल आणि शेंगदाणा तेलाच्या किमतीही वाढलेल्या पातळीवर आहेत. सरकारी किंमत निरीक्षणातील आकडेवारीनुसार 29 जुलै रोजी सूर्यफूल तेलाचा सरासरी किरकोळ दर ₹189.37, तर शेंगदाणा तेलाचा दर ₹206 प्रति किलो होता.
खाद्यतेलाच्या वाढत्या किमतींचा परिणाम केवळ घरगुती वापरावर होत नाही. बिस्किटे, नमकीन, साबण, कॉस्मेटिक्स आणि इतर अनेक FMCG उत्पादनांमध्ये विविध प्रकारच्या तेलांचा वापर होतो. त्यामुळे कच्च्या मालाच्या किमती वाढल्यास त्याचा परिणाम उत्पादन खर्चावर होऊ शकतो.
FMCG वस्तूंचे दरही वाढण्याची शक्यता
महागाईचा पुढचा फटका FMCG म्हणजेच रोजच्या वापरातील वस्तूंना बसण्याची शक्यता आहे. 2026 मध्ये वाढलेल्या कच्च्या मालाच्या आणि पॅकेजिंग खर्चामुळे अनेक कंपन्यांच्या नफ्यावर दबाव आला आहे. त्यामुळे काही कंपन्यांनी आधीच किमती वाढवल्या असून, पुढील काळात आणखी टप्प्याटप्प्याने दरवाढ होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
काही कंपन्या ग्राहकांना थेट दरवाढ जाणवू नये यासाठी श्रिंकफ्लेशनचा वापर करत आहेत. उदाहरणार्थ, एखाद्या उत्पादनाचे ₹10 किंवा ₹20 चे पॅकेट त्याच किमतीत ठेवून त्यातील वजन काही प्रमाणात कमी केले जाऊ शकते. अशा पद्धतीने कंपनीचा वाढलेला उत्पादन खर्च भरून काढण्याचा प्रयत्न केला जातो.
ग्राहकांच्या खिशावर दुहेरी परिणाम?
खाद्यतेलाच्या वाढत्या किमती आणि FMCG उत्पादनांच्या संभाव्य दरवाढीचा परिणाम थेट घरगुती बजेटवर होऊ शकतो. एका बाजूला स्वयंपाकासाठी लागणाऱ्या तेलाचा खर्च वाढत आहे, तर दुसरीकडे बिस्किटे, साबण, डिटर्जंट, शॅम्पू, स्नॅक्स आणि इतर दैनंदिन वस्तूंच्या किमती किंवा पॅकचे प्रमाण बदलण्याची शक्यता आहे. FMCG कंपन्यांवरील खर्चाचा दबाव कायम राहिल्यास दरवाढ आणि पॅकचे वजन कमी करण्याचा कल पुढेही दिसू शकतो, असे बाजारातील अलीकडील अहवालांमधून दिसते.
खाद्यतेलाच्या वाढत्या दराच्या पार्श्वभूमीवर ग्राहकांनी मोठ्या पॅकवर मिळणारी प्रत्यक्ष प्रति किलो किंमत तपासणे, विविध ब्रँडचे दर तुलना करणे आणि पॅकेटवरील नेट वजन पूर्वीच्या पॅकपेक्षा कमी झाले आहे का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
थोडक्यात, खाद्यतेलाच्या वाढत्या किमतींचा दबाव आता केवळ स्वयंपाकघरापुरता मर्यादित राहण्याची शक्यता नाही. त्याचा परिणाम रोजच्या वापरातील FMCG उत्पादनांच्या किमती आणि पॅकच्या आकारावरही होऊ शकतो.
