(नवी दिल्ली / वृत्तसंस्था)
एअर मार्शल आशुतोष दीक्षित यांची भारतीय हवाई दलाच्या (IAF) प्रमुखपदी नियुक्ती करण्यात आली आहे. ते भारताचे 29 वे ‘चीफ ऑफ एअर स्टाफ’ अर्थात हवाई दल प्रमुख म्हणून जबाबदारी स्वीकारणार आहेत. त्यांची नियुक्ती 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी दुपारपासून लागू होणार आहे. संरक्षण मंत्रालयाने ‘एक्स’ (X) वरील पोस्टद्वारे ही माहिती दिली. एअर मार्शल दीक्षित हे सध्याचे हवाई दल प्रमुख एअर चीफ मार्शल अमर प्रीत सिंग यांची जागा घेतील. एअर चीफ मार्शल अमर प्रीत सिंग 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी निवृत्त होत आहेत.
6 डिसेंबर 1986 रोजी भारतीय हवाई दलाच्या फायटर स्ट्रीममध्ये दाखल झालेल्या एअर मार्शल आशुतोष दीक्षित यांच्या सेवेला जवळपास चार दशकांचा कालावधी झाला आहे. नॅशनल डिफेन्स अकादमी, डिफेन्स सर्व्हिसेस कमांड अँड स्टाफ कॉलेज (बांगलादेश) आणि नॅशनल डिफेन्स कॉलेजचे ते माजी विद्यार्थी आहेत. त्यांच्या कारकिर्दीत त्यांनी 3500 तासांहून अधिक उड्डाण केले आहे.
दीक्षित यांना मिराज 2000, मिग (MiG) ची विविध रूपे, HPT-32, An-32, ॲव्ह्रो (Avro), किरण (Kiran), जॅग्वार (Jaguar), IL-78, हॉक (Hawk) आणि तेजस (Tejas) अशा विविध प्रकारच्या विमानांचे उड्डाण करण्याचा अनुभव आहे. ते ‘एक्सपेरिमेंटल टेस्ट पायलट’ (प्रायोगिक चाचणी वैमानिक) तसेच पात्र ‘फ्लाइंग इन्स्ट्रक्टर’ (उडान प्रशिक्षक) आहेत.
आपल्या प्रदीर्घ सेवाकाळात त्यांनी ‘ऑपरेशन सफेद सागर’, ‘ऑपरेशन रक्षक’, ‘कोप इंडिया’ आणि ‘ऑपरेशन सिंधुर’ यांसह विविध मोहिमा आणि सरावांमध्ये सक्रिय सहभाग घेतला आहे. हवाई दलातील स्वदेशी एलसीए (LCA) तेजस तसेच अन्य स्वदेशी विमान प्रकल्पांना पुढे नेण्याच्या कामासाठी एअर मार्शल दीक्षित ओळखले जातात. त्यांच्या नेतृत्वामुळे सरकारच्या ‘आत्मनिर्भर भारत’ उपक्रमाला आणखी चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे.
एअर मार्शल आशुतोष दीक्षित यांनी कारकिर्दीत अनेक महत्त्वाची फील्ड आणि स्टाफ पदे सांभाळली आहेत. पश्चिम क्षेत्रातील एका आघाडीच्या फायटर एअरबेसचे, तसेच दक्षिण क्षेत्रातील एका प्रमुख फायटर प्रशिक्षण तळाचे नेतृत्वही त्यांनी केले आहे. विविध जबाबदाऱ्या पार पाडताना त्यांनी दिलेल्या योगदानामुळे भारतीय हवाई दलाची कार्यात्मक क्षमता वृद्धिंगत झाली आहे.
उत्कृष्ट सेवेबद्दल एअर मार्शल दीक्षित यांना विविध पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे. त्यांना 2006 मध्ये ‘वायु सेना पदक’, 2011 मध्ये ‘विशिष्ट सेवा पदक’, 2023 मध्ये ‘अतिविशिष्ट सेवा पदक’ आणि 2026 मध्ये ‘परम विशिष्ट सेवा पदक’ प्रदान करण्यात आले आहे.
