(पणजी / वृत्तसंस्था)
महाराष्ट्र-गोवा सीमेवरील गावांमध्ये सातत्याने वावरत असलेल्या ‘ओंकार’ हत्तीला गोवा वनविभागाने फळांचे आमिष दाखवत महाराष्ट्राच्या हद्दीत परत पाठवले. ओंकारला एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी नेण्यासाठी सिंधुदुर्ग वनविभागाकडून याच पद्धतीचा वापर केला जात असल्याने गोवा वनविभागानेही त्याच तंत्राचा अवलंब केला. उपलब्ध ताज्या वृत्तांनुसार, ओंकारने महाराष्ट्र-गोवा सीमाभागात पुन्हा वावर सुरू केला असून, वनविभाग त्याच्या हालचालींवर लक्ष ठेवून आहे.
गेल्या अनेक महिन्यांपासून ओंकार सिंधुदुर्गातील मानवी वस्त्यांच्या आसपास वावरत आहे. त्याला गूळ, केळी, भेडले माडाची पाने तसेच अन्य फळे आणि पाने देऊन वनकर्मचारी व ग्रामस्थ एका गावातून दुसऱ्या गावात नेत असतात. पाळीव हत्तीप्रमाणे तो त्यांच्या मागून जात असल्याने त्याचे स्थलांतर करणे तुलनेने सोपे होते. सूचनेनुसार तो हालचाल करत असल्याचा अनुभव असल्याने गोवा वनविभागानेही याच पद्धतीचा वापर केला.
पारंपरिक गोंगाटयुक्त मोहिमांऐवजी गोवा वनविभागाने राष्ट्रीय महामार्ग ६६ वर शांतपणे आमिष दाखवण्याची रणनीती वापरली आणि ओंकारला महाराष्ट्राच्या दिशेने परत पाठवले. यापूर्वी तो तिलारी कालवामार्गे राज्याची सीमा ओलांडत असे. मात्र, यावेळी वन विभागाच्या पथकांनी त्याला सीमेपलीकडे नेण्यासाठी थेट महामार्गाचा मार्ग निवडला. त्यासाठी वेगवेगळ्या फळांचे आमिष दाखवण्यात आले.
ओंकारला पकडण्याऐवजी त्याला सिंधुदुर्गातील त्याच्या कळपाकडे परत पाठवणे हा पर्याय गोवा वनविभागाने यापूर्वीच स्वीकारला होता. राज्याचे वनसंरक्षक (वन्यजीव आणि पर्यावरण पर्यटन) नवीन कुमार यांनीही ओंकारला पुन्हा सिंधुदुर्गात पाठवणे हाच पर्याय असल्याचे सांगितले होते.
फळांच्या आमिषाने ओंकारचे स्थलांतर करण्याची पद्धत गोव्यातही चांगला प्रतिसाद देत असून, त्याच्या बाबतीत ही रणनीती यशस्वी ठरल्याचे एका वरिष्ठ वन अधिकाऱ्याने सांगितले. या पद्धतीमुळे हत्ती-मानव संघर्ष कमी होण्यास मदत होत असल्याचेही नमूद करण्यात आले आहे.
दरम्यान, ओंकारने गोव्यातून कासकडे प्रवास केला होता. त्यानंतर कास, मडुरा, शेर्ले, आरोसबाग आणि पत्रादेवी या मार्गाने त्याचा वावर राहिला. शेर्ले (सावंतवाडी) आणि पत्रादेवी (गोवा) येथे थांबल्यानंतर तो पुन्हा शेर्ले सीमेवरील कासमध्ये पोहोचला. 24 सप्टेंबरच्या उपलब्ध वृत्तानुसार, ओंकार कास, मडुरा, शेर्ले आणि आरोसबागमार्गे बांदा हद्दीत दाखल झाला होता. तेरेखोल नदी पार करून त्याने पत्रादेवी गाठली आणि जुन्या मुंबई-गोवा महामार्गावरून सुमारे दोन किलोमीटर प्रवास केला होता. त्यानंतर तो पुन्हा महाराष्ट्राच्या दिशेने परतला.
सध्या ओंकार शेर्ले खालचीवाडीमध्ये असून, दोन दिवस तो शेर्ले कापईवाडी, पानोसेवाडी आणि देऊळवाडी परिसरात होता. कापईवाडी येथे तो मुक्तपणे नदीत डुंबताना दिसला. त्याला पाहण्यासाठी नागरिकांची मोठी गर्दी होत आहे. ओंकारच्या वावरामुळे वन विभागाची पथके त्याच्या हालचालींवर लक्ष ठेवून असून, नागरिकांनी त्याचा पाठलाग करणे, मार्ग अडवणे, महामार्गावर वाहने थांबवून गर्दी करणे किंवा त्याच्या जवळ जाणे टाळावे, असे वनविभागाकडून आवाहन करण्यात आले आहे.
