(कोल्हापूर / वृत्तसंस्था)
ज्येष्ठ शिक्षणतज्ज्ञ, राजकारणी आणि बिहार, त्रिपुरा व पश्चिम बंगालचे माजी राज्यपाल पद्मश्री डॉ. ज्ञानदेव यशवंतराव तथा डॉ. डी. वाय. पाटील यांचे निधन झाले. ते ९० वर्षांचे होते. गेल्या काही दिवसांपासून त्यांची प्रकृती नाजूक होती. कोल्हापुरातील निवासस्थानी उपचार सुरू असतानाच त्यांनी आज अखेरचा श्वास घेतला. त्यांच्या निधनाने महाराष्ट्रासह देशभरातील शैक्षणिक, सामाजिक आणि राजकीय क्षेत्रात शोक व्यक्त केला जात आहे.
महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक क्षेत्रात भरीव योगदान देणारे डॉ. डी. वाय. पाटील यांना ‘शिक्षणसम्राट’ म्हणून ओळखले जात होते. शिक्षण, वैद्यकीय क्षेत्र, राजकारण आणि सामाजिक कार्य अशा विविध क्षेत्रांत त्यांनी आपल्या कार्याचा ठसा उमटवला. त्यांच्या कार्याची दखल घेत भारत सरकारने १९९१ मध्ये त्यांना पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित केले होते.
कोल्हापूरच्या मातीतून राज्यपालपदापर्यंतचा प्रवास
डॉ. डी. वाय. पाटील यांचा जन्म २२ ऑक्टोबर १९३५ रोजी कोल्हापूर जिल्ह्यातील अंबप येथे झाला. कोल्हापूरच्या मातीत घडलेले रांगडे व्यक्तिमत्त्व म्हणून त्यांची ओळख होती. सर्वसामान्य कार्यकर्त्यापासून राजकीय कारकीर्द सुरू करत त्यांनी महापौर, आमदार आणि पुढे राज्यपालपदापर्यंत मजल मारली.
भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे सदस्य असलेले डॉ. डी. वाय. पाटील १९५७ ते १९६२ या काळात कोल्हापूर शहराचे महापौर होते. त्यानंतर १९६७ आणि १९७२ मध्ये पन्हाळा विधानसभा मतदारसंघातून ते विधानसभेवर निवडून आले. कार्यकर्ता ते महापौर आणि आमदार ते राज्यपाल असा त्यांचा राजकीय प्रवास उल्लेखनीय ठरला.
बिहारसह तीन राज्यांचे राज्यपाल
डॉ. डी. वाय. पाटील यांनी बिहार, त्रिपुरा आणि पश्चिम बंगालचे राज्यपाल म्हणून जबाबदारी सांभाळली. केंद्रात भाजपप्रणित एनडीए सरकार सत्तेत आल्यानंतर अनेक राज्यांच्या राज्यपालांमध्ये बदल करण्यात आले. मात्र, डॉ. डी. वाय. पाटील यांच्या कार्याचा आणि राजकारणापलीकडील त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा विचार करून त्यांचे राज्यपालपद कायम ठेवण्यात आले होते. त्या काळात ते बिहारचे राज्यपाल होते.
शिक्षण आणि वैद्यकीय क्षेत्रात उभारला मोठा वटवृक्ष
डॉ. डी. वाय. पाटील यांनी शिक्षण आणि वैद्यकीय क्षेत्रात मोठे योगदान दिले. महाराष्ट्रासह देश-विदेशात त्यांच्या नावाने विविध शैक्षणिक व वैद्यकीय संस्था उभ्या राहिल्या. नवी मुंबईतील सीबीडी बेलापूर, पुणे, कोल्हापूर आणि आंबी यांसह विविध ठिकाणी त्यांच्या नावाने विद्यापीठे आणि शैक्षणिक संस्था कार्यरत आहेत.
डॉ. डी. वाय. पाटील ग्रुपच्या माध्यमातून विविध शाखांमध्ये मोठे शैक्षणिक नेटवर्क उभे राहिले. या संस्थांमधून शिक्षण घेऊन बाहेर पडलेले असंख्य विद्यार्थी आज देश-विदेशात विविध उच्चपदांवर कार्यरत आहेत. विद्यार्थ्यांना दर्जेदार शिक्षण देतानाच त्यांना जबाबदार आणि सुजाण नागरिक घडविण्यावरही संस्थांच्या माध्यमातून भर देण्यात आला.
शिक्षण क्षेत्रातील योगदानामुळे वेगळी ओळख
डॉ. डी. वाय. पाटील यांनी ज्या क्षेत्रात पाऊल ठेवले, त्या क्षेत्रात आपल्या कार्याची स्वतंत्र छाप निर्माण केली. शिक्षण आणि वैद्यकीय संस्थांच्या उभारणीसोबतच क्रीडा क्षेत्रासाठीही त्यांनी योगदान दिले. त्यांच्या नावाने उभ्या राहिलेल्या संस्थांमुळे महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक नकाशावर डॉ. डी. वाय. पाटील यांचे नाव कायमचे कोरले गेले.
५ ऑगस्टला अंत्यदर्शन; कसबा बावडा येथे अंत्यसंस्कार
डॉ. डी. वाय. पाटील यांचे पार्थिव बुधवार, ५ ऑगस्ट रोजी सकाळी ११ ते सायंकाळी ४ वाजेपर्यंत कसबा बावडा येथील ‘यशवंत निवास’ येथे अंत्यदर्शनासाठी ठेवण्यात येणार आहे. त्यानंतर अंत्ययात्रा काढण्यात येणार आहे. कसबा बावडा येथील डी. वाय. पाटील मेडिकल कॉलेजच्या प्रांगणात त्यांच्या पार्थिवावर अंत्यसंस्कार करण्यात येणार असल्याची माहिती आहे.
डॉ. डी. वाय. पाटील यांच्या निधनाने कोल्हापूरने एक ज्येष्ठ नेतृत्व, महाराष्ट्राने एक शिक्षणतज्ज्ञ आणि देशाने एक अनुभवी राज्यपाल गमावला आहे.
