(नवी दिल्ली / वृत्तसंस्था)
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (EPFO) आपल्या कोट्यवधी सदस्यांसाठी भविष्य निर्वाह निधी (PF) क्लेम प्रक्रिया अधिक वेगवान, पारदर्शक आणि सुलभ करण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलत आहे. नव्या डिजिटल सुधारणांनुसार, पात्र सदस्यांचे PF क्लेम अवघ्या 24 ते 48 तासांत निकाली काढण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. यामुळे पूर्वी अनेक दिवस किंवा आठवडे लागणारी प्रक्रिया आता अधिक जलद होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. डिजिटल पडताळणी, स्वयंचलित (Automation) प्रक्रिया आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवल्यामुळे सदस्यांना त्यांच्या PF ची रक्कम कमी वेळेत मिळण्यास मदत होणार आहे.
BHIM UPI द्वारे PF रक्कम थेट खात्यात जमा करण्याची तयारी
EPFO लवकरच BHIM UPI सारख्या डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्मद्वारे PF क्लेमची रक्कम थेट सदस्यांच्या खात्यात पाठवण्याची सुविधा सुरू करण्याच्या तयारीत आहे. सध्या PF क्लेमची रक्कम प्रामुख्याने NEFT किंवा इतर बँकिंग माध्यमातून जमा केली जाते. नवीन प्रणाली लागू झाल्यानंतर निधी हस्तांतरण अधिक वेगवान, सुरक्षित आणि सोयीस्कर होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः कमी रकमेचे क्लेम किंवा तातडीच्या आर्थिक गरजांसाठी ही सुविधा लाभदायक ठरू शकते.
डिजिटल पडताळणीमुळे मंजुरीचा वेग वाढणार
PF क्लेमला विलंब होण्यामागे अपूर्ण KYC, कागदपत्रांमधील त्रुटी किंवा माहितीतील विसंगती ही प्रमुख कारणे मानली जातात. या अडचणी दूर करण्यासाठी EPFO ने डिजिटल पडताळणी प्रणाली अधिक सक्षम करण्यावर भर दिला आहे. आधार, PAN, UAN आणि बँक खात्याची ऑनलाइन पडताळणी अधिक वेगाने होत असल्यामुळे अनेक क्लेम मानवी हस्तक्षेपाशिवाय मंजूर होऊ शकतील. त्यामुळे प्रक्रिया अधिक पारदर्शक, अचूक आणि वेळेची बचत करणारी ठरणार आहे.
जलद PF क्लेमसाठी काय करावे?
जलद क्लेम मंजुरीसाठी सदस्यांनी खालील बाबी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
- UAN सक्रिय असणे
- आधार, PAN आणि मोबाईल क्रमांक UAN शी लिंक असणे
- बँक खात्याची माहिती अद्ययावत असणे
- KYC प्रक्रिया पूर्ण केलेली असणे
- नियोक्त्याने आवश्यक माहिती वेळेत अपडेट केलेली असणे
चुकीची किंवा अपूर्ण माहिती असल्यास क्लेमला विलंब होण्याची शक्यता कायम राहू शकते.
कोट्यवधी कर्मचाऱ्यांना होणार फायदा
देशातील लाखो कर्मचारी नोकरी बदलताना, निवृत्तीनंतर किंवा इतर पात्र कारणांसाठी PF क्लेम करतात. अशा वेळी जलद सेटलमेंटमुळे आर्थिक गरजा वेळेत पूर्ण होण्यास मदत होणार आहे. तज्ज्ञांच्या मते, EPFO च्या डिजिटल सुधारणांमुळे सदस्यांचा वेळ वाचेल, कार्यालयीन प्रक्रिया कमी होईल आणि ऑनलाइन सेवांवरील विश्वास अधिक मजबूत होईल.
डिजिटल EPFO कडे आणखी एक मोठे पाऊल
गेल्या काही वर्षांत EPFO ने ऑनलाइन क्लेम, ई-नॉमिनेशन, ऑनलाइन KYC, UAN सेवा आणि डिजिटल ट्रॅकिंग यांसारख्या अनेक सुविधा सुरू केल्या आहेत. आता 24 ते 48 तासांत PF क्लेम सेटलमेंट आणि BHIM UPI द्वारे निधी हस्तांतरण या सुविधा प्रत्यक्षात आल्यास EPFO ची सेवा अधिक आधुनिक आणि नागरिकाभिमुख ठरणार आहे. मात्र, 24 ते 48 तासांत क्लेम सेटलमेंट आणि BHIM UPI द्वारे PF हस्तांतरणाची सुविधा पूर्णपणे सुरू होण्यासाठी EPFO कडून अधिकृत अधिसूचना आणि तांत्रिक अंमलबजावणी होणे अद्याप बाकी आहे.
