(मुंबई)
राज्यातील नागरिकांना अधिक प्रभावी आणि दर्जेदार आरोग्य सेवा उपलब्ध करून देण्यासाठी प्रकाश आबिटकर यांनी महत्त्वाचे निर्देश दिले आहेत. सार्वजनिक आरोग्य विभाग महाराष्ट्र अंतर्गत कार्यरत असलेल्या विविध आरोग्य समित्यांचे पुनरुज्जीवन करण्यावर भर देण्यात येत आहे.
राज्यात रुग्ण कल्याण समिती (RKS), जन आरोग्य समिती (JAS), महिला आरोग्य समिती (MAS) आणि ग्राम आरोग्य पोषण व स्वच्छता समिती (VHNSC) या समित्या कार्यरत आहेत. या समित्यांद्वारे आरोग्य सेवांची गुणवत्ता, पारदर्शकता आणि स्थानिक गरजांनुसार सेवा पुरवण्यावर देखरेख ठेवली जाते.
ग्रामीण भागात VHNSC मार्फत स्वच्छता, पोषण, पाणीपुरवठा आणि प्राथमिक आरोग्य सेवांवर लक्ष केंद्रित केले जाते. या समित्यांमध्ये सरपंच, ग्रामपंचायत सदस्य, महिला बचत गट, सामाजिक संस्था, गरोदर व स्तनदा माता यांचा सहभाग असतो. शहरी भागात MAS समित्यांमध्ये झोपडपट्टी भागातील महिलांचा सहभाग वाढवून आरोग्य जागरूकता आणि सेवा पोहोचवण्यावर भर दिला जातो.
जन आरोग्य आणि रुग्ण कल्याण समित्यांची जबाबदारी
JAS आणि RKS या समित्या आरोग्य संस्थांमध्ये रुग्णकेंद्रित सेवा, निधीचा पारदर्शक वापर आणि सेवा सुधारणा यावर लक्ष ठेवतात. ग्रामीण आणि शहरी भागात स्थानिक लोकप्रतिनिधी, स्वयंसेवी संस्था आणि नागरिकांचा सहभाग या समित्यांमध्ये असतो.
लोकसहभागावर सरकारचा भर
आरोग्यमंत्री प्रकाश आबिटकर यांनी सांगितले की, आरोग्य सेवा अधिक परिणामकारक करण्यासाठी लोकसहभाग अत्यंत महत्त्वाचा आहे. स्थानिक समस्यांची ओळख करून त्यावर त्वरित उपाययोजना करण्यासाठी समित्यांची भूमिका निर्णायक ठरते.
काय असतील पुढील पावले?
- समित्यांचे पुनरुज्जीवन आणि पुनर्रचना
- नियमित बैठका आणि कृती आराखडे
- सदस्यांचे प्रशिक्षण आणि क्षमता विकास
- विविध विभागांमध्ये समन्वय वाढवणे
लोकप्रतिनिधींना आवाहन
खासदार, आमदार, नगरसेवक, जिल्हा परिषद व ग्रामपंचायत सदस्यांनी या प्रक्रियेत सक्रिय सहभाग घ्यावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे. आरोग्य अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनीही आवश्यक सहकार्य करावे, असे निर्देश देण्यात आले आहेत. राज्यातील आरोग्य व्यवस्थेला अधिक सक्षम आणि नागरिकाभिमुख बनवण्यासाठी हा उपक्रम महत्त्वाचा टप्पा ठरणार असल्याचे मानले जात आहे.

