(पुणे)
कोकणचा मानाचा समजला जाणारा हापूस आंबा यंदा मोठ्या संकटात सापडला आहे. हवामानातील बदल आणि उत्पादन घट यामुळे हापूस आंब्याचे उत्पादन ८० ते ९० टक्क्यांनी घटले असून, याचा थेट फटका बागायतदार शेतकऱ्यांना बसत आहे. या पार्श्वभूमीवर हापूसला योग्य भाव मिळावा आणि बाजारातील भेसळ रोखावी, यासाठी शेतकरी संघटना आक्रमक झाली आहे.
स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष राजू शेट्टी यांनी इशारा देताना स्पष्ट केले की, हापूसच्या नावाखाली अन्य आंब्यांची विक्री झाल्यास संबंधित पुरवठादारांविरोधात तीव्र आंदोलन छेडले जाईल. “ज्या ठिकाणी भेसळ आढळेल, त्या ठिकाणी रस्त्यावर आंबे ओतून ‘आंबा पार्टी’ करण्यात येईल,” असा थेट इशारा त्यांनी दिला.
या संदर्भात कृषी उत्पन्न बाजार समिती कार्यालयात कोकणातील आंबा उत्पादक, आडतदार आणि बाजार समिती प्रतिनिधींची संयुक्त बैठक पार पडली. बैठकीत हापूसच्या विक्री, भाव आणि बाजारातील पारदर्शकतेवर सविस्तर चर्चा झाली. यावेळी सभापती प्रकाश जगताप, उपसभापती शशिकांत गायकवाड, सचिव डॉ. राजाराम धोंडकर तसेच इतर पदाधिकारी आणि आडतदार मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
बैठकीत शेतकऱ्यांना थेट ग्राहकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी नवीन उपक्रम राबवण्यावर भर देण्यात आला. सांगली, कोल्हापूर आणि सोलापूर येथे ‘शेतकरी ते ग्राहक’ मॉडेल यशस्वीपणे राबवले जात असून, त्याच धर्तीवर पुण्यातही अशी विक्री व्यवस्था सुरू करण्याचा विचार आहे. यामुळे मध्यस्थ कमी होऊन शेतकऱ्यांना योग्य दर मिळण्याची शक्यता आहे.
रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, रायगड आणि पालघर या कोकण पट्ट्यातील हापूस उत्पादकांचा माल मोठ्या बाजारात कसा पोहोचवता येईल, यावरही चर्चा झाली. आडतदारांनी यासाठी सहकार्य करण्याची तयारी दर्शवली असून, शेतकऱ्यांच्या फळांना योग्य भाव मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न केले जातील, अशी ग्वाही देण्यात आली.
बैठकीत काही महत्त्वाचे निर्णयही घेण्यात आले. हापूस विक्रीसाठी शेतकऱ्यांना बाजार समितीच्या आवारात स्वतंत्र जागा देण्याची मागणी करण्यात आली. भेसळ रोखण्यासाठी प्रशासन आणि आडतदारांनी संयुक्त कारवाई करावी, तसेच किरकोळ विक्रेत्यांना कडक ताकीद द्यावी, असेही ठरले. उत्पादन घटल्यामुळे अडचणीत सापडलेल्या शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत देण्याबाबत शासनाने सकारात्मक निर्णय घ्यावा, अशी मागणीही पुढे आली.
एकूणच, यंदाच्या हंगामात हापूस आंब्याचे कमी उत्पादन, वाढलेली मागणी आणि भेसळीचा धोका या तिहेरी संकटामुळे बाजारपेठेत तणावाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. त्यामुळे पुढील काही दिवसांत हापूसच्या दरांमध्ये मोठी चढ-उतार होण्याची शक्यता असून, शेतकरी आणि ग्राहक दोघांचेही लक्ष आता बाजारातील घडामोडींवर लागले आहे.
