(मुंबई / पुणे)
राज्यातील शिक्षण क्षेत्रावर मोठा परिणाम करणारा निर्णय घेत सरकारने सन 2000 मध्ये कायम विनाअनुदानित तत्त्वावर मान्यता दिलेल्या 1252 शाळा आणि 827 तुकड्यांना कायमस्वरूपी अपात्र ठरवले आहे. या शाळांची मान्यता रद्द करण्याचा शासन निर्णय झाल्याने हजारो शिक्षकांचे भविष्य अधांतरी आले आहे. राज्यात सुमारे 6 हजार प्राथमिक, माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शाळांना 2000 साली विनाअनुदानित तत्त्वावर मान्यता देण्यात आली होती. त्यानंतर अनेक शाळांनी मूल्यांकन पूर्ण करून टप्प्याटप्प्याने अनुदान मिळवले. मात्र, वारंवार संधी देऊनही आवश्यक निकष पूर्ण न करणाऱ्या शाळांवर अखेर कठोर कारवाई करण्यात आली आहे.
सरकारचा इशारा: 30 एप्रिल अंतिम मुदत
शासनाच्या निर्णयानुसार, अपात्र ठरलेल्या शाळांनी 30 एप्रिल 2026 पर्यंत स्वयं अर्थसहाय्यित तत्त्वावर नव्याने मान्यता घेणे बंधनकारक आहे. अन्यथा, या शाळा कायमस्वरूपी बंद करण्यात येणार आहेत. तसेच, या शाळांमधील विद्यार्थ्यांचे जवळच्या इतर शाळांमध्ये समायोजन करण्याचा निर्णयही सरकारने घेतला आहे. 1 एप्रिल 2026 पासून लागू करण्यात आलेल्या नियमांनुसार, एखादी शाळा सलग तीन वर्षे मूल्यांकनात अपात्र ठरल्यास तिची मान्यता आपोआप रद्द होणार आहे. त्यामुळे शिक्षण संस्थांवर कठोर अटी लागू झाल्या आहेत.
हजारो शिक्षकांवर बेरोजगारीचे संकट
गेल्या 20 वर्षांहून अधिक काळ विनावेतन सेवा देणाऱ्या शिक्षकांवर या निर्णयाचा मोठा परिणाम झाला आहे. “कधीतरी अनुदान मिळेल” या आशेवर काम करणाऱ्या हजारो शिक्षकांचे भवितव्य आता धोक्यात आले आहे. या शिक्षकांना अनुदानित शाळांमध्ये समायोजन द्यावे, अशी मागणी जोर धरत आहे.
अपात्र शाळांचा तपशील:
- प्राथमिक शाळा: 433
- माध्यमिक शाळा: 324
- उच्च माध्यमिक शाळा: 505
- एकूण शाळा: 1252
- प्राथमिक तुकड्या: 33
- माध्यमिक तुकड्या: 412
- उच्च माध्यमिक तुकड्या: 382
- एकूण तुकड्या: 827
आंदोलनाचा इशारा
विनाअनुदानित शाळा कृती समितीचे राज्य उपाध्यक्ष खंडेराव जगदाळे यांनी या निर्णयाचा तीव्र विरोध केला आहे. “हा निर्णय बिनपगारी शिक्षकांचे आयुष्य उद्ध्वस्त करणारा आहे. सरकारने तो तात्काळ मागे घ्यावा, अन्यथा उग्र आंदोलन छेडले जाईल,” असा इशारा त्यांनी दिला आहे. या निर्णयामुळे राज्यातील शिक्षण व्यवस्था, शिक्षकांची नोकरी आणि विद्यार्थ्यांचे भविष्य यावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. पुढील काही दिवसांत या मुद्द्यावर राजकीय आणि सामाजिक पातळीवर मोठी हालचाल होण्याची चिन्हे आहेत.
