( मुंबई )
महाराष्ट्रात हाय सिक्युरिटी रजिस्ट्रेशन प्लेट (HSRP) बसवण्याची अंतिम मुदत 31 डिसेंबर 2025 रोजी अधिकृतपणे संपली आहे. त्यामुळे 1 जानेवारी 2026 पासून राज्यभरात RTO आणि वाहतूक पोलिसांकडून कठोर कारवाई सुरू करण्यात आली आहे. आता ‘दादा’, ‘भाऊ’, ‘राजे’, ‘साहेब’ अशा फॅन्सी किंवा नियमबाह्य नंबर प्लेट्स चालणार नाहीत, असा स्पष्ट इशारा परिवहन विभागाने दिला आहे.
परिवहन विभागाने स्पष्ट केले आहे की, 1 एप्रिल 2019 पूर्वी नोंदणीकृत सर्व वाहनांसाठी HSRP बंधनकारक आहे. यामध्ये दुचाकी, चारचाकी आणि व्यावसायिक वाहने यांचा समावेश होतो. यापूर्वी अनेक वेळा मुदतवाढ देण्यात आली होती, मात्र आता कोणतीही अतिरिक्त सवलत दिली जाणार नाही.
अपॉइंटमेंट घेतली असेल तर दिलासा
31 डिसेंबर 2025 पूर्वी HSRP साठी वैध अपॉइंटमेंट बुक केलेल्या वाहनधारकांवर दंड आकारला जाणार नाही, असे परिवहन विभागाने स्पष्ट केले आहे. प्रत्यक्ष नंबर प्लेट बसवण्याची तारीख नंतरची असली, तरी बुकिंगचा पुरावा असल्यास कारवाई होणार नाही.
नियम मोडल्यास किती दंड?
- पहिली वेळ: 1,000 रुपये दंड
- पुन्हा नियमभंग: 5,000 ते 10,000 रुपये दंड
अतिरिक्त कारवाई:
- फॅन्सी/डिझायनर प्लेट लावल्यास स्वतंत्र दंड
- HSRP नसलेल्या वाहनांचे मालकी हस्तांतरण, पासिंग, फिटनेस प्रमाणपत्र यांसारखी RTO कामे थांबवली जातील
राज्यात किती वाहने अजूनही नियमबाह्य?
परिवहन विभागाच्या आकडेवारीनुसार, महाराष्ट्रात आतापर्यंत सुमारे 1 कोटी वाहनांवर HSRP बसवण्यात आली आहे, मात्र अजूनही सुमारे 40 लाख वाहने (सुमारे 35%) HSRP शिवाय रस्त्यावर धावत आहेत.
HSRP का महत्त्वाची?
HSRP मुळे:
- वाहन चोरी आणि बनावट नंबर प्लेट्स रोखता येतात
- प्रत्येक प्लेटला युनिक लेझर कोड आणि होलोग्राम असतो
- हा कोड थेट वाहन नोंदणी डेटाबेसशी लिंक असतो
- नंबर प्लेट छेडछाड करणे जवळपास अशक्य होते
ज्यांनी अद्याप HSRP बसवलेली नाही, त्यांनी फक्त अधिकृत विक्रेत्यांमार्फत तातडीने नंबर प्लेट बसवावी, असा सल्ला देण्यात आला आहे. पुढील आठवड्यांत तपासणी मोहिमा अधिक तीव्र केल्या जाणार असून, वारंवार दंड टाळण्यासाठी नियमांचे तात्काळ पालन करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
HSRP आता पर्याय नाही, तर कायदेशीर बंधन आहे. आर्थिक दंड, कायदेशीर अडचणी आणि RTO कामकाजातील अडथळे टाळायचे असतील, तर HSRP बसवणे हाच सुरक्षित आणि शहाणा मार्ग आहे, असे परिवहन विभागाने स्पष्ट केले आहे.
