( देवरूख / प्रतिनिधी )
ग्रामीण भागात संशोधनाचे काम करत असणाऱ्या इंदिरा इन्स्टिट्यूट ऑफ फार्मसीने यापुढेही औषध संशोधन आणि विद्यार्थीना कुशल बनवण्यासाठी लागणाऱ्या कार्यशाळांचे आयोजन करून संशोधक निर्मितीत हातभर लावावा असे आवाहन डॉ. नीता श्रीवास्तव यांनी केले.
ग्रामीण भागातील विद्यार्थी आणि संशोधकांना नवीन औषध संशोधनातील आधुनिक सॉफ्टवेअर तंत्रज्ञानाची ओळख करून देण्यासाठी इंदिरा इन्स्टिट्यूट ऑफ फार्मसी, साडवली येथे दोन दिवसीय ‘हँड्स-ऑन’ कार्यशाळेचे यशस्वी आयोजन करण्यात आले. ही कार्यशाळा बी. व्ही. पटेल एज्युकेशन ट्रस्ट, अहमदाबाद आणि असोसिएशन ऑफ फार्मास्युटिकल टीचर्स ऑफ इंडिया (APTI), महाराष्ट्र शाखा यांच्या संयुक्त सहयोगाने आयोजित करण्यात आली होती.
मॉलिक्युलर डॉकिंगचे सखोल प्रशिक्षण कार्यशाळेचा मुख्य भर मॉलिक्युलर डॉकिंग (Molecular Docking) विषयावर होता, ज्यामध्ये सहभागींना प्रत्यक्ष (Hands-On) प्रशिक्षण देण्यात आले. AutoDock, PyMOL, Discovery Studio, SwissADME यांसारख्या मोफत उपलब्ध असणाऱ्या ओपन-सोर्स सॉफ्टवेअरचा प्रभावी वापर कसा करायचा, याबद्दल सखोल मार्गदर्शन करण्यात आले.
या प्रशिक्षणात मॉलिक्युलर मॉडेलिंग, डॉकिंग रन प्रक्रिया, परिणामांचे विश्लेषण आणि मिनी प्रोजेक्ट यांसारख्या उपयुक्त सत्रांचा समावेश होता. यातून सहभागींना संगणकीय औषध निर्मिती (Computational Drug Design) प्रक्रियेची मूलभूत तत्त्वे आणि प्रत्यक्ष अंमलबजावणीची माहिती मिळाली.
तज्ज्ञ मार्गदर्शक आणि सक्रिय सहभाग
या कार्यशाळेला डॉ. रविंद्र कुलकर्णी (प्राध्यापक, भारती विद्यापीठ, पूना कॉलेज ऑफ फार्मसी, पुणे) आणि डॉ. भक्ती हिरलेकर (सहाय्यक प्राध्यापिका, मणिपाल कॉलेज ऑफ फार्मास्युटिकल सायन्सेस, उडूपी) यांसारख्या तज्ज्ञ संसाधन व्यक्तींचे मोलाचे मार्गदर्शन लाभले. माजी विद्यार्थिनी असलेल्या डॉ. भक्ती हिरलेकर यांचा महाविद्यालयातर्फे विशेष सत्कार करण्यात आला. कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्र येथील विविध महाविद्यालयांमधून एकूण ४० विद्यार्थी आणि संशोधक या महत्त्वपूर्ण कार्यशाळेत सहभागी झाले होते.
ग्रामीण संशोधकांना आवाहन
प्रबोधन शिक्षण प्रसारक संस्थेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी प्रद्युम्न माने यांनी कार्यशाळेच्या आयोजनाबद्दल समाधान व्यक्त करून ग्रामीण भागातील संशोधकांनी पुढे येण्याचे आवाहन केले. तसेच, त्यांनी संस्थेमार्फत स्थापन होत असलेल्या नवप्रबोधन रिसर्च आणि फाउंडेशन बद्दल माहिती दिली.
या कार्यशाळेमुळे सहभागींमध्ये नवीन संशोधन प्रकल्पांसाठी उत्साह निर्माण झाला असून, ही कार्यशाळा संशोधन क्षेत्रातील नवी दिशा दाखवणारी आणि औषध निर्मितीच्या आधुनिक तंत्रज्ञानाची ओळख करून देणारी अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरली आहे असे प्रतिपादन संस्था अध्यक्ष रवींद्र माने यांनी केले.
कार्यशाळेच्या यशस्वी आयोजनासाठी महाविद्यालयाचे प्राचार्य डॉ. अमोल खाडे आणि उप संचालिका डॉ. नीता श्रीवास्तव यांचे मार्गदर्शन लाभले. संयोजक डॉ. मेधा खाडे आणि विवेक कुलकर्णी तसेच इतर सह-समन्वयक मंडळाने यात सक्रिय सहभाग घेतला.
