(रायगड)
गणेशोत्सव म्हटलं की मुंबई–गोवा महामार्गावरून लाखो चाकरमानी कोकणाकडे धाव घेत असतात. त्यामुळे दरवर्षी प्रचंड वाहतूक कोंडी निर्माण होत असल्याने प्रवाशांना मोठा त्रास सहन करावा लागतो. मात्र, यावर्षी ही परिस्थिती लक्षणीयरीत्या बदलताना दिसत आहे. कारण महामार्गावरील वाहतूक व्यवस्थापनासाठी प्रथमच अत्याधुनिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे.
रायगड जिल्ह्यातील खारपाडा आणि पाली येथे Automatic Number Plate Recognition (ANPR) कॅमेरे आणि आधुनिक नियंत्रण कक्ष उभारण्यात आले आहेत. या प्रणालीद्वारे महामार्गावरील प्रत्येक वाहनावर सतत लक्ष ठेवले जात आहे. वाहनांचा वेग, ओळख, तसेच ट्रॅफिकची घनता याची माहिती थेट नियंत्रण कक्षात पोहोचते. त्यानुसार लगेच वाहतूक वळवली जाते आणि नियमभंग करणाऱ्यांवर तत्काळ कारवाई केली जाते.
प्रवास सुलभ, सुरक्षा अधिक कडक
मुंबई–गोवा महामार्गावरील वाहतुकीची समस्या नवी नाही. गेल्या अनेक वर्षांपासून गणेशोत्सवाच्या काळात मुंबईहून कोकणाकडे जाणारा प्रवास ५–६ तासांऐवजी १२–१४ तास लांबत होता. पण यावर्षी AI तंत्रज्ञानामुळे परिस्थितीत बदल झाला आहे. कोलाड, माणगाव, इंदापूर, कशेडी घाट या ठिकाणी पूर्वी मोठ्या रांगा लागत असत. मात्र आता वाहनांची हालचाल तुलनेने सुरळीत दिसत आहे.
AI तंत्रज्ञानामुळे फक्त वाहतूक नियंत्रणच नव्हे तर सुरक्षा व्यवस्थेलाही बळकटी मिळाली आहे. एखादे संशयित वाहन आढळल्यास त्याची माहिती लगेच नियंत्रण कक्षात मिळते. तसेच महामार्गावरील अपघाताचे प्रमाण कमी करण्यासाठीही पोलिसांना योग्य निर्णय घेणे सोपे झाले आहे.
गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर आधुनिक तंत्रज्ञानाचा उपयोग करून पारंपरिक समस्या सोडवता येते, हे यंदा प्रत्यक्ष अनुभवास आले आहे. प्रवाशांनी आणि नागरिकांनी या बदलाचे स्वागत केले असून, पुढील काळातही हे मॉडेल कायम ठेवावे, अशी मागणी होत आहे.
