आंबा हा फळांचा राजा म्हणून जगभरात ओळखला जातो. भारतात हापूस (अल्फोन्सो), दशहरी, लंगडा, चौसा यांसारख्या आंब्याच्या अनेक चविष्ट जाती आढळतात. पण आज आपण अशा एका आंब्याबद्दल जाणून घेणार आहोत ज्याची किंमत सामान्य माणसाच्या आवाक्याबाहेर आहे.
हा विशेष आणि दुर्मीळ आंबा आहे – ‘तइयो नो तमांगो’, ज्याचा अर्थ होतो “सूर्याचा अंडा”. हा आंबा मुख्यतः जपानच्या मियाझाकी शहरात उगम पावतो, म्हणूनच याला मियाझाकी आंबा असेही म्हणतात. विशेष म्हणजे, भारतातील मध्य प्रदेशातील जबलपूर आणि बिहारमधील पूर्णिया येथे या जातीचे काही झाडं आढळतात.
आंतरराष्ट्रीय बाजारात या आंब्याची किंमत प्रती किलो ₹2.7 लाख पर्यंत पोहोचते! भारतात याच जातीच्या एका आंब्याची किंमत सुमारे ₹21,000 आहे. तइयो नो तमांगो आंबा केवळ गोडसरच नसून त्यामध्ये नारळ आणि अननसाच्या चवांचीही सौम्य झलक जाणवते. हे आंबे दिसायलाही अनोखे – गडद जांभळ्या रंगाचे आणि अत्यंत आकर्षक असतात. या आंब्याच्या उत्पादनाची प्रक्रिया अत्यंत काटेकोर आणि देखरेखीत असते. फळं आल्यावर प्रत्येक आंबा विशेष जाळीदार कपड्यांमध्ये गुंडाळला जातो, जेणेकरून तो योग्य प्रकारे पिकतो आणि त्याचा रंग, चव आणि पोत सर्वोत्तम राहतो.
भारतात सर्वाधिक महाग आंब्यांमध्ये अल्फोन्सो (हापूस) आंब्याचा समावेश होतो. त्याच्या अप्रतिम चव आणि सुवासामुळे त्याला “स्वर्गबुटी” असेही संबोधले जाते. हापूस आंब्याला GI (Geographical Indication) टॅग मिळालेला आहे आणि त्याची मागणी युरोप, अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि जपानमध्ये मोठ्या प्रमाणावर आहे.
तइयो नो तमांगो आंब्याची लागवड जपानमध्ये 1970-80 च्या दशकात सुरू झाली होती. हा आंबा विशेषतः गरम हवामान, भरपूर सूर्यप्रकाश आणि पावसाच्या योग्य प्रमाणात तयार होतो. त्यामुळे त्याचे उत्पादन मर्यादित आणि उच्च दर्जाचे असते.
