जगातील अशा ५ ठिकाणांची ओळख, जिथे उष्णतेमुळे काही तासांतच होऊ शकतो मृत्यू!

सध्या जगातील अनेक देश भयानक उष्णतेने होरपळत आहेत. भारतातील अनेक राज्यांमध्येही भीषण गरमी आणि लूच्या लाटेमुळे लोक त्रस्त आहेत. या लेखात आपण अशा जगातील पाच सर्वात उष्ण ठिकाणांबद्दल जाणून घेणार आहोत, जिथे इतकी प्रचंड उष्णता असते की थोड्याच वेळात माणूस आजारी पडू शकतो, किंबहुना मृत्यूही होऊ शकतो.

१. सहारा वाळवंट, आफ्रिका

सहारा वाळवंट हे जगातील सर्वात उष्ण भागांपैकी एक आहे. येथील सरासरी तापमान ३५ ते ४२ डिग्री सेल्सियस दरम्यान असते. वर्षभरात येथे केवळ १०० मिमीपेक्षा कमी पर्जन्यमान असते, म्हणजे जवळपास शून्य. येथे अधिकतम तापमान ५८ डिग्री सेल्सियस पर्यंत पोहोचते, तर पृष्ठभागावर ७६ डिग्री सेल्सियस इतके तापमान नोंदवले गेले आहे. सहारा हे जगातील सर्वात मोठे गरम वाळवंट आहे.

२. डेथ व्हॅली, कॅलिफोर्निया (अमेरिका)

अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील डेथ व्हॅली हे देखील जगातील सर्वात उष्ण ठिकाणांपैकी एक आहे. १० जुलै १९१३ रोजी येथे फरनेस क्रीक या ठिकाणी ५६.७ डिग्री सेल्सियस तापमानाची नोंद झाली होती, जी आजतागायत एक विक्रम आहे. सध्या येथील तापमान ३७ ते ४० डिग्री सेल्सियस दरम्यान असते. येथे उष्णतेची अनेक कारणे आहेत –

• सूर्याचा तीव्र प्रकाश,

• घाटीमध्ये अडकलेला गरम वारा निघून न जाणे,

• आजूबाजूच्या वाळवंटांमधून येणाऱ्या गरम वाऱ्यांची भर.

याशिवाय, पाण्याच्या स्रोतांतून येणाऱ्या ओलसरतेमुळेही येथे उष्णता अधिक तीव्र होते.

३. फ्लेमिंग माउंटन, चीन

चीनमधील फ्लेमिंग माउंटन हे टकलामाकन वाळवंटाच्या उत्तरेकडील भागात आहे. हे शिनजियांग प्रांताच्या तियान शान पर्वतरांगेत येते, आणि याच्या लाल वाळूच्या डोंगररांगा ‘फ्लेमिंग माउंटन’ किंवा ‘हुओयान माउंटन’ म्हणून ओळखल्या जातात. या पर्वताची लांबी १०० किलोमीटर, आणि रुंदी ५ ते १० किलोमीटर आहे. उन्हाळ्याच्या दिवसांत येथील तापमान ५० डिग्री सेल्सियस पर्यंत पोहोचते. २००८ मध्ये येथील तापमान ६६.८ डिग्री सेल्सियस इतके नोंदवले गेले होते, पण याची अधिकृत पुष्टी झालेली नाही.

४. अल अज़ीजिया, लिबिया

लिबियाच्या उत्तर-पश्चिमेकडील जाफरा जिल्ह्यातील अल अज़ीजिया हे एक छोटंसं गाव आहे, पण अत्यंत उष्णतेसाठी प्रसिद्ध आहे. येथील सरासरी तापमान ३५ ते ४० डिग्री सेल्सियस असते. १३ सप्टेंबर १९२२ रोजी येथे ५८ डिग्री सेल्सियस तापमान नोंदवले गेले होते. तथापि, २०१२ मध्ये जागतिक हवामान संघटनेने (WMO) या नोंदीला अमान्य ठरवले कारण त्या वेळी योग्य तापमानमापनाची यंत्रणा उपलब्ध नव्हती. तरीही, या भागात अत्यंत तीव्र गरमी जाणवते.

५. सोनोरन वाळवंट, अमेरिका

सोनोरन वाळवंट हे अमेरिकेतून उत्तर मेक्सिकोपर्यंत पसरलेले आहे. येथे प्रचंड गरमी असते आणि अत्यंत धोकादायक कॅक्टसचे झाडे आढळतात. हे वाळवंट अ‍ॅरिझोना प्रांतात स्थित आहे आणि येथे दुर्मिळ जॅग्वार सुद्धा पाहायला मिळतात. येथील सरासरी तापमान ४६.१ डिग्री सेल्सियस इतके नोंदले गेले आहे.

ही ठिकाणं प्राकृतिक दृष्टिकोनातून अद्वितीय असली, तरी येथे मानवासाठी जिवंत राहणं अत्यंत कठीण आहे. उष्णतेमुळे काहीच मिनिटांत माणसाचे आरोग्य ढासळू शकते, आणि दीर्घ काळ राहिल्यास प्राणघातक परिणाम होऊ शकतो.