( नवी दिल्ली / वृत्तसंस्था )
माकडांचा त्रास कमी करण्यासाठी अनेक ठिकाणी विविध उपाय केले जातात. मात्र राजधानी दिल्लीत यासाठी करण्यात आलेला एक उपाय सध्या विशेष चर्चेत आहे. आगामी बॅडमिंटन वर्ल्ड चॅम्पियनशिपच्या तयारीदरम्यान आयोजकांनी माकडांच्या आवाजाची हुबेहुब नक्कल करणाऱ्या ‘मंकी व्हिस्परर्स’ची मदत घेतली आहे.
दिल्लीत रीसस माकडांची संख्या आणि त्यांचा मानवी वस्त्यांमधील वावर हा अनेक वर्षांपासून चर्चेचा विषय आहे. क्रीडा स्पर्धांच्या ठिकाणी माकडांनी प्रवेश केल्यास खेळाडू, प्रेक्षक आणि आयोजन व्यवस्थेसमोर अडचणी निर्माण होऊ शकतात. याच पार्श्वभूमीवर माकडांना इजा न करता त्यांना परिसरापासून दूर ठेवण्यासाठी लंगूरच्या आवाजाची नक्कल करणाऱ्या व्यक्तींची मदत घेण्यात आली आहे.
रीसस माकडांना मोठ्या आकाराच्या लंगूरांची भीती वाटते. त्यामुळे लंगूरांच्या आवाजासारखा आवाज ऐकला की माकडे त्या परिसरापासून दूर जाण्याची शक्यता असते. या नैसर्गिक वर्तनाचा वापर करून त्यांना दूर ठेवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
या कामात सहभागी असलेले काही ‘मंकी मिमिक्स’ म्हणजेच माकडांच्या आवाजाची नक्कल करणारे लोक ही कला पिढ्यानपिढ्या करत असल्याचे Reutersच्या वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे. एका मंकी मिमिकने लंगूरच्या आवाजाची नक्कल करून दाखवल्याचाही उल्लेख आहे.
या उपायामागे एक महत्त्वाचा उद्देश आहे. माकडांना पकडणे, दुखापत करणे किंवा त्यांना विष देणे याऐवजी त्यांच्या नैसर्गिक भीतीचा वापर करून त्यांना परिसरापासून दूर ठेवणे.
दिल्लीतील एका आंतरराष्ट्रीय बॅडमिंटन स्पर्धेदरम्यान माकड स्टेडियममध्ये आल्याची घटना यापूर्वी घडली होती. त्यामुळे आगामी जागतिक स्पर्धेदरम्यान अशी घटना घडू नये यासाठी आयोजकांनी आधीच खबरदारी घेण्यास सुरुवात केली आहे.
माकडांबरोबरच कबुतरांपासून होणारा त्रास कमी करण्यासाठीही काही प्रतिबंधात्मक उपाय करण्यात आले आहेत. म्हणजेच मोठ्या आंतरराष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धेची तयारी करताना मैदानावर खेळाडूंपेक्षा वेगळ्याच ‘प्रेक्षकांपासून’ आयोजकांना सावध राहावे लागत आहे.
दिल्लीतील ‘मंकी व्हिस्परर्स’ची कल्पना ऐकायला गंमतीदार वाटत असली तरी वन्यजीवांशी संघर्ष न करता त्यांना नियंत्रित करण्यासाठी मानवी वर्तन आणि प्राण्यांच्या नैसर्गिक सवयींचा वापर कसा केला जाऊ शकतो, याचे हे वेगळे उदाहरण आहे.
स्रोत: Reuters
