(नवी दिल्ली / वृत्तसंस्था)
काँग्रेसच्या ज्येष्ठ नेत्या सोनिया गांधी यांच्या बहुप्रतीक्षित आत्मचरित्राबाबत मोठी माहिती समोर आली आहे. ‘Belonging: A Journey of Love’ या आत्मचरित्राचे भारतातील प्रकाशन करणाऱ्या पेंग्विन रँडम हाऊस इंडियाने आता हे पुस्तक प्रकाशित न करण्याचा निर्णय घेतला आहे. पुस्तकातील काही भागांमध्ये बदल किंवा कपात करण्याच्या मुद्द्यावरून हा निर्णय झाल्याचे वृत्त आहे. सोनिया गांधी यांनी पुस्तकातील मजकुरात बदल करण्यास नकार दिल्याचे सांगितले जात आहे.
हे आत्मचरित्र आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पेंग्विन रँडम हाऊसच्या Alfred A. Knopf या प्रकाशन संस्थेकडून 10 नोव्हेंबर रोजी प्रकाशित होणार आहे. या पुस्तकाच्या तब्बल एक लाख प्रती छापण्याची घोषणा यापूर्वी करण्यात आली होती. मात्र, भारतातील आवृत्तीच्या प्रकाशनाबाबत आता बदल झाला आहे.
पुस्तकातील मजकुरावरून प्रकाशक आणि सोनिया गांधींमध्ये मतभेद?
मिळालेल्या माहितीनुसार, पेंग्विन इंडियाने आत्मचरित्रातील काही भागांमध्ये बदल करण्याची तसेच काही मजकूर वगळण्याची सूचना केली होती. मात्र, सोनिया गांधी यांनी या बदलांना सहमती दिली नाही. त्यामुळे पेंग्विन इंडियाने भारतात हे पुस्तक प्रकाशित करण्याचा निर्णय मागे घेतल्याचे वृत्त आहे. या निर्णयामुळे सोनिया गांधींच्या आत्मचरित्राच्या भारतातील प्रकाशनाबाबत उत्सुकता निर्माण झाली आहे. विशेषतः पुस्तकात गांधी कुटुंबाशी संबंधित अनेक वैयक्तिक आणि राजकीय घटनांचा समावेश असल्याने प्रकाशनाचा निर्णय चर्चेचा विषय ठरला आहे.
भारतात आता कोण प्रकाशित करणार?
पेंग्विन इंडियाने पुस्तक प्रकाशित न करण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर काही अन्य प्रकाशकांनी आत्मचरित्र प्रकाशित करण्यासाठी रस दाखवला आहे. त्यामध्ये HarperCollins या प्रकाशन संस्थेचे नाव आघाडीवर असल्याचे वृत्त आहे. भारतात या पुस्तकाचे प्रकाशन आणि वितरण करण्यासाठी हार्परकॉलिन्ससोबतचा करार अंतिम टप्प्यात असल्याची माहिती समोर आली आहे. मात्र, अंतिम करार आणि प्रकाशनाची अधिकृत घोषणा होईपर्यंत भारतातील प्रकाशकाबाबत अधिकृत माहितीची प्रतीक्षा करावी लागणार आहे.
सोनिया गांधींच्या आत्मचरित्रात काय असेल?
‘Belonging: A Journey of Love’ या आत्मचरित्रातून सोनिया गांधी यांच्या आयुष्यातील अनेक महत्त्वाचे टप्पे वाचकांसमोर येण्याची शक्यता आहे. इटलीतील बालपण, भारतात आगमन, राजीव गांधी यांच्याशी झालेला विवाह, नेहरू-गांधी कुटुंबातील जीवन, राजकारणातील प्रवेश आणि 2004 मध्ये पंतप्रधानपद स्वीकारण्यास नकार देण्याचा निर्णय यांसारख्या महत्त्वाच्या घटनांचा पुस्तकात समावेश असल्याचे सांगितले जात आहे. याशिवाय राजीव गांधी यांच्या निधनानंतरचा काळ आणि त्यानंतर सोनिया गांधी यांनी अनुभवलेल्या वैयक्तिक तसेच राजकीय संघर्षावरही आत्मचरित्रात प्रकाश टाकला जाण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे हे पुस्तक राजकीय घटनांसोबतच त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्याचीही बाजू मांडणारे ठरणार आहे.
“प्रायव्हसी बाजूला ठेवून हे पुस्तक लिहिलं”
सोनिया गांधी यांनी आत्मचरित्र लिहिण्याच्या प्रक्रियेबाबत बोलताना, हे पुस्तक लिहिण्यासाठी अनेक दशकांपासून जपलेली आपली खासगीपणाची सीमा बाजूला ठेवावी लागल्याचे म्हटले आहे. त्यामुळे त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्याशी संबंधित काही संवेदनशील घटनांवरही पुस्तकातून प्रकाश पडण्याची शक्यता आहे.
राहुल गांधींचा आईच्या निर्णयाला पाठिंबा
दरम्यान, राहुल गांधी यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर पोस्ट करत सोनिया गांधी यांच्या आत्मचरित्राला पाठिंबा दर्शवला आहे. वडील राजीव गांधी यांच्या निधनानंतर सोनिया गांधी यांनी अत्यंत कठीण परिस्थितीचा धैर्याने सामना केला, हे आपण जवळून पाहिल्याचे राहुल गांधी यांनी म्हटले आहे.
सोनिया गांधींनी आपल्या आयुष्याची कहाणी जगासमोर मांडण्याचा निर्णय घेतल्याचा आपल्याला अभिमान असल्याचेही राहुल गांधी यांनी सांगितले. अनेक दशकांपासून अत्यंत खासगी आयुष्य जगलेल्या व्यक्तीसाठी स्वतःची जीवनकथा सार्वजनिक करणे किती कठीण असू शकते, याची आपल्याला जाणीव असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
सोनिया गांधींच्या आत्मचरित्राच्या आंतरराष्ट्रीय प्रकाशनाची तारीख जवळ येत असताना भारतातील प्रकाशक कोण असेल, तसेच पुस्तकातील नेमक्या कोणत्या घटनांमुळे प्रकाशनाचा निर्णय बदलला, याकडे आता राजकीय आणि साहित्यिक वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.
