(मुंबई / वृत्तसंस्था)
जगातील आघाडीची आरोग्य व ग्राहक उत्पादने निर्मिती करणारी कंपनी Johnson & Johnson (J&J) पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहे. कंपनीने तिच्या टॅल्क-आधारित बेबी पावडर आणि इतर उत्पादनांमुळे कर्करोग झाल्याचा आरोप करणाऱ्या हजारो दाव्यांचा निपटारा करण्यासाठी 5.5 अब्ज डॉलर (सुमारे ₹52 हजार कोटी) देण्याची घोषणा केली आहे. मात्र, या तडजोडीचा अर्थ आरोप मान्य केल्याचा नसल्याचे कंपनीने स्पष्ट केले आहे.
कंपनीच्या माहितीनुसार, हा प्रस्तावित तडजोड करार सुमारे 76 हजार प्रलंबित दाव्यांना लागू होणार असून, न्यू जर्सी फेडरल कोर्टासह अमेरिकेतील विविध न्यायालयांमध्ये सुरू असलेल्या बहुतांश टॅल्क-संबंधित खटल्यांचा यामुळे निपटारा होण्याची शक्यता आहे.
कंपनीने आरोप फेटाळले
Johnson & Johnson ने पुन्हा एकदा स्पष्ट केले आहे की, तिची टॅल्क-आधारित उत्पादने सुरक्षित आहेत आणि त्यामध्ये एस्बेस्टॉसचे कोणतेही अंश नव्हते. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, कर्करोगास कारणीभूत ठरल्याचे सर्व आरोप निराधार आहेत. मात्र, अनेक वर्षांपासून सुरू असलेल्या न्यायालयीन वादाचा शेवट करण्यासाठी तडजोडीचा मार्ग स्वीकारण्यात आला आहे.
नेमका वाद काय आहे?
गेल्या अनेक वर्षांत हजारो महिलांनी Johnson & Johnson विरोधात न्यायालयात दावे दाखल केले आहेत. त्यांच्या आरोपानुसार, कंपनीच्या टॅल्क-आधारित बेबी पावडर आणि इतर उत्पादनांचा दीर्घकाळ वापर केल्यामुळे त्यांना अंडाशयाचा कर्करोग (Ovarian Cancer) झाला. याशिवाय काही प्रकरणांमध्ये उत्पादनांमध्ये एस्बेस्टॉस असल्यामुळे मेसोथेलिओमा (Mesothelioma) या दुर्मिळ कर्करोगाचा धोका निर्माण झाल्याचाही दावा करण्यात आला होता. या प्रकरणांपैकी अनेक दावे कंपनीने यापूर्वी स्वतंत्र तडजोडीद्वारे निकाली काढले आहेत.
तडजोड कराराच्या अटी काय आहेत?
कंपनीच्या प्रस्तावानुसार, हा करार ओव्हेरियन कॅन्सरशी संबंधित किमान 95 टक्के दावेदारांनी मंजूर केल्यानंतरच अंतिम होईल.
प्रस्तावित वेळापत्रकानुसार:
- 2027 मध्ये 3 अब्ज डॉलर वितरित केले जातील.
- 2028 मध्ये उर्वरित रक्कम अदा केली जाईल.
- दावेदारांची संख्या वाढल्यास एकूण भरपाई 7 अब्ज डॉलरपेक्षा अधिक होऊ शकते.
Johnson & Johnson ने 2020 मध्ये अमेरिका आणि कॅनडामध्ये टॅल्क-आधारित बेबी पावडरची विक्री बंद केली होती. त्यानंतर कंपनीने कॉर्नस्टार्च-आधारित बेबी पावडर बाजारात आणली. मात्र, हा निर्णय सुरक्षेच्या कारणास्तव नव्हता, तर ग्राहकांच्या बदलत्या मागणीमुळे आणि व्यावसायिक धोरणाचा भाग म्हणून घेतल्याचे कंपनीने स्पष्ट केले होते.
टॅल्क प्रकरणातील हजारो खटल्यांपासून दिलासा मिळवण्यासाठी Johnson & Johnson ने ‘Texas Two-Step’ या कायदेशीर रणनीतीचा अवलंब करत सहाय्यक कंपनीमार्फत दिवाळखोरी संरक्षणासाठी तीन वेळा अर्ज केला होता. मात्र, अमेरिकन न्यायालयांनी हे अर्ज फेटाळल्यानंतर मार्च 2025 पासून मूळ खटल्यांची सुनावणी पुन्हा सुरू झाली.
हा तडजोड करार सध्या प्रलंबित असलेल्या दाव्यांपुरताच मर्यादित असेल. भविष्यात दाखल होणाऱ्या नव्या खटल्यांवर त्याचा परिणाम होणार नाही. दावेदारांच्या वकिलांच्या मते, यापूर्वीच्या प्रस्तावांच्या तुलनेत या करारात पीडितांना अधिक भरपाई मिळणार असून, संपूर्ण रक्कम पुढील 18 महिन्यांत वितरित होण्याची शक्यता आहे.
