(नवी दिल्ली / वृत्तसंस्था)
देशातील इंधन धोरणांबाबत सोशल मीडियावर नव्याने चर्चेत आलेल्या ‘E20 जनता पार्टी’ या मोहिमेची सध्या मोठी चर्चा सुरू आहे. नीट परीक्षा पेपरफुटी प्रकरणानंतर झालेल्या राजकीय घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर हा विषय पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. या मोहिमेची प्रमुख मागणी म्हणजे देशातील प्रत्येक पेट्रोल पंपावर E20 पेट्रोलसोबत 100 टक्के शुद्ध पेट्रोलही ग्राहकांसाठी उपलब्ध करून द्यावे, जेणेकरून वाहनधारकांना त्यांच्या गरजेनुसार इंधनाची निवड करण्याचा पर्याय मिळू शकेल.
सोशल मीडियावर शेअर करण्यात आलेल्या माहितीनुसार, E20 जनता पार्टी ही स्वतःला नागरिकांच्या ग्राहक हक्कांसाठी काम करणारी मोहीम असल्याचे सांगते. ‘X’ (पूर्वीचे ट्विटर) या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर या नावाने स्वतंत्र हँडल सुरू करण्यात आले असून, इंधन धोरणे अधिक पारदर्शक, माहितीपूर्ण आणि ग्राहकांच्या निवडीचा आदर करणारी असावीत, अशी त्यांची भूमिका आहे. ग्राहकांना इतर उत्पादनांप्रमाणे पेट्रोल खरेदी करतानाही पर्याय उपलब्ध असावा, असा या मोहिमेचा युक्तिवाद आहे.
या मोहिमेने स्पष्ट केले आहे की, त्यांची इथेनॉल मिश्रित पेट्रोलला विरोध करण्याची किंवा कोणतेही अनुदान अथवा मोफत इंधनाची मागणी करण्याची भूमिका नाही. त्याऐवजी प्रत्येक पेट्रोल पंपावर E20 सोबत 100 टक्के शुद्ध पेट्रोल उपलब्ध करून द्यावे, सर्व प्रकारच्या पेट्रोलवर स्पष्ट लेबलिंग करावे, विविध इंधन मिश्रणांचे फायदे आणि तोटे सार्वजनिक करावेत तसेच इंजिनवरील परिणाम, मायलेज, प्रदूषण आणि देखभाल खर्चाबाबत स्वतंत्र संशोधन नागरिकांसाठी उपलब्ध करून द्यावे, अशी त्यांची मागणी आहे. ग्राहकांना संपूर्ण माहितीच्या आधारे इंधन निवडण्याचा अधिकार मिळावा, एवढीच त्यांची अपेक्षा असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.
E20 जनता पार्टीच्या म्हणण्यानुसार, अनेक वाहनधारकांनी E20 पेट्रोलमुळे मायलेज कमी होणे, इंजिनच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होणे, देखभाल खर्च वाढणे आणि इंजिनच्या दीर्घकालीन टिकाऊपणाबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. या सर्व बाबींवर वैज्ञानिक आणि स्वतंत्र अभ्यास सार्वजनिक केला जावा, अशीही त्यांनी मागणी केली आहे.
दरम्यान, सोशल मीडियावर E20 जनता पार्टीचा संबंध कॉकरोच जनता पार्टी (CJP) या मोहिमेशी जोडला जात आहे. सोशल मीडिया, मीम्स आणि उपरोधिक पोस्टच्या माध्यमातून जनजागृती करण्याची दोन्ही मोहिमांची शैली सारखी असल्याचे अनेकांचे मत आहे. मे 2026 मध्ये सुरू झालेली कॉकरोच जनता पार्टी सुरुवातीला उपहासात्मक मोहीम म्हणून समोर आली होती. मात्र, नीट परीक्षा पेपरफुटी प्रकरणानंतर तिचे मोठ्या आंदोलनात रूपांतर झाले आणि देशभरातील विद्यार्थी तसेच विविध विद्यार्थी संघटनांनी त्यात सहभाग घेतला.
याच धर्तीवर E20 जनता पार्टीनेही सोशल मीडियावर अभिजीत दीपके यांच्या पोस्टचा संदर्भ देत “जर सर्व बाईक आणि कार मालक एकत्र आले तर काय होईल?” असा प्रश्न उपस्थित केला आहे. यापूर्वी “जर सर्व झुरळे एकत्र आली तर काय होईल?” या घोषणेमुळे कॉकरोच जनता पार्टी चर्चेत आली होती. आता त्याच पद्धतीने वाहनधारकांना एकत्र आणण्याचा प्रयत्न E20 जनता पार्टीकडून केला जात असल्याचे दिसत आहे.
नीट परीक्षा पेपरफुटी प्रकरणावरून गेल्या काही आठवड्यांपासून दिल्लीत आंदोलन सुरू होते. केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणीही या आंदोलनातून करण्यात आली होती. पर्यावरण कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांनीही या मुद्द्यावर उपोषण केले होते. 25 जुलै रोजी धर्मेंद्र प्रधान यांनी शिक्षणमंत्री पदाचा राजीनामा दिल्यानंतर सोशल मीडियावर E20 जनता पार्टीच्या मोहिमेची चर्चा आता आणखी वेगाने वाढू लागली आहे.
