( रत्नागिरी )
कोकणात उन्हाळ्याचा तडाखा वाढत असताना रत्नागिरी जिल्ह्यात पाणीटंचाईचे संकट तीव्र होत आहे. सध्या जिल्ह्यातील 26 हजार 485 ग्रामस्थांना पाण्याच्या टंचाईचा मोठा फटका बसत असून 20 गावे आणि 64 वाड्यांमध्ये टँकरद्वारे पाणीपुरवठा सुरू आहे. मात्र ही तात्पुरती व्यवस्था अपुरी ठरत असल्याने परिस्थिती दिवसेंदिवस गंभीर बनत आहे.
वाढत्या तापमानामुळे भूजल पातळी झपाट्याने घसरत आहे, तर अनेक भागांत विहिरी आणि बोअरवेल कोरड्या पडल्या आहेत. परिणामी ग्रामस्थांना पाण्यासाठी मोठी कसरत करावी लागत असून दैनंदिन जीवन विस्कळीत झाले आहे. प्रशासनाने टँकरच्या माध्यमातून उपाययोजना सुरू केल्या असल्या, तरी त्या पुरेशा नसल्याचे वास्तव समोर येत आहे.
जिल्ह्यात सर्वाधिक फटका रत्नागिरी तालुक्याला बसला आहे. येथे 8 गावांतील 26 वाड्यांमधील 22,393 नागरिकांना 10 टँकरद्वारे पाणीपुरवठा केला जात आहे. तर चिपळूण तालुक्यात 7 गावांतील 1,176 नागरिकांसाठी केवळ एक टँकर उपलब्ध आहे. मंडणगड आणि खेड तालुक्यांतही मर्यादित टँकरवरच ग्रामस्थांची तहान भागवली जात असल्याने असंतोष वाढत आहे.
दरम्यान, तज्ज्ञ आणि स्थानिकांकडून प्रशासनाच्या धोरणावर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. फक्त टँकरपुरती उपाययोजना न करता पाणी संवर्धन, साठवणूक आणि काटकसरीचा वापर याबाबत व्यापक जनजागृती करण्याची गरज व्यक्त होत आहे. अनेक ठिकाणी पाण्याचा अपव्यय होत असल्याचेही दिसून येत असून त्यावर नियंत्रणासाठी ठोस उपाययोजना अपेक्षित आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, पावसाळ्यापूर्वी जलसंधारणाचे ठोस प्रकल्प राबवले नाहीत, तर आगामी काळात टंचाई आणखी भीषण होऊ शकते. त्यामुळे प्रशासनाने अल्पकालीन उपायांबरोबरच दीर्घकालीन नियोजन, पाणी व्यवस्थापन आणि लोकप्रबोधनावर भर देणे अत्यावश्यक ठरत आहे.
एकूणच, रत्नागिरी जिल्ह्यात पाणीटंचाईची समस्या अधिक बिकट होत चालली आहे. प्रशासनाची धावपळ सुरू असली, तरी जनजागृती आणि शाश्वत उपाययोजना यांचा अभाव हीच या संकटाची मुख्य अडचण ठरत असल्याचे चित्र स्पष्ट होत आहे.
