(संगमेश्वर / एजाज पटेल)
राज्यातील लाखो प्रवाशांसाठी महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ म्हणजेच एसटी महामंडळाने एक महत्त्वपूर्ण आणि प्रवासीहिताचा निर्णय घेतला आहे. प्रवाशांचा दैनंदिन प्रवास अधिक सुलभ, सुरक्षित आणि पारदर्शक करण्याच्या उद्देशाने नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड (एनसीएमसी) स्मार्टकार्ड प्रणाली लागू करण्याचा निर्णय महामंडळाने घेतला आहे. या नव्या डिजिटल उपक्रमामुळे एसटी प्रवासात मोठा बदल घडणार असून, रोखविरहित व्यवहारांना चालना मिळणार आहे.
एनसीएमसी स्मार्टकार्डमुळे प्रवाशांना तिकिट व्यवहारात पारदर्शकता, सवलतींच्या अचूक नोंदी आणि सुरक्षित डिजिटल व्यवहाराचा अनुभव मिळणार आहे. ही प्रणाली केवळ तांत्रिक सुधारणा नसून, प्रवाशांचा एसटीवरील विश्वास अधिक दृढ करणारे पाऊल म्हणून पाहिले जात आहे. विशेषतः सवलतींचा लाभ घेणाऱ्या प्रवाशांसाठी ही योजना अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे.
विविध प्रवासी घटकांसाठी स्वतंत्र स्मार्टकार्ड
एसटी महामंडळाने वेगवेगळ्या प्रवासी गटांसाठी विशेष प्रकारची स्मार्टकार्ड व्यवस्था केली आहे. शालेय शिक्षण व तांत्रिक शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना त्यांच्या शैक्षणिक क्रमांकाशी संलग्न असलेले कार्ड दिले जाणार आहे. अमृत ज्येष्ठ नागरिक, सर्वसाधारण ज्येष्ठ नागरिक तसेच महिला प्रवाशांना आधार क्रमांकाशी संलग्न स्मार्टकार्ड उपलब्ध करून दिले जाईल. दिव्यांग प्रवाशांसाठी यूडीआयडी क्रमांकाशी जोडलेले विशेष सुविधांचे कार्ड देण्यात येणार आहे. स्वातंत्र्य सैनिक, अधिस्वीकृतीधारक पत्रकार तसेच राज्यस्तरीय पुरस्कार विजेते यांना संबंधित विभागीय कार्यालयांमार्फत स्मार्टकार्ड वितरित करण्यात येणार आहे.
स्मार्टकार्डमधून मिळणार अनेक सुविधा
एनसीएमसी स्मार्टकार्डच्या माध्यमातून प्रवाशांना अनेक आधुनिक सुविधा मिळणार आहेत. हे कार्ड इटीआयएम मशीन, अधिकृत संकेतस्थळ, मोबाइल अॅप किंवा नियुक्त एजंटमार्फत सहज रिचार्ज करता येणार आहे. प्रवासाचे सर्व व्यवहार रोखविरहित पद्धतीने होणार असल्याने पैशाच्या व्यवहारातील अडचणी कमी होतील.
कार्डमध्ये सवलतींच्या अचूक नोंदी राहणार असल्यामुळे भविष्यात सवलतींबाबत कोणताही वाद किंवा अडथळा निर्माण होणार नाही. यामुळे प्रवाशांना सुरक्षित आणि विश्वासार्ह प्रवासाचा अनुभव मिळेल.
कार्डचे दर आणि नोंदणी व्यवस्था
नवीन एनसीएमसी स्मार्टकार्डची किंमत १९९ रुपये निश्चित करण्यात आली आहे. मात्र, जुने कार्ड जमा केल्यास हेच कार्ड प्रवाशांना १४९ रुपयांत उपलब्ध होणार आहे.
राज्यभरात तीन हजारांहून अधिक एजंट बसस्थानकांवर नियुक्त करण्यात आले असून, त्यांच्यामार्फत नोंदणी प्रक्रिया पार पडणार आहे. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि ग्रामीण भागातील प्रवाशांसाठी ही प्रक्रिया सोपी आणि सुलभ करण्यात आली आहे. बसस्थानकावरच नोंदणी होत असल्यामुळे प्रवाशांना वेगळ्या ठिकाणी जाण्याची गरज भासणार नाही.
ग्रामीण प्रवाशांना मोठा दिलासा
या नव्या स्मार्टकार्ड प्रणालीमुळे ग्रामीण भागातील प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळणार आहे. डिजिटल व्यवहार, सवलतींची स्पष्ट नोंद आणि सुलभ नोंदणी प्रक्रिया यामुळे एसटी प्रवास अधिक सोयीस्कर होणार आहे.
एसटी महामंडळाने प्रवाशांना आवाहन केले आहे की, त्यांनी लवकरात लवकर एनसीएमसी स्मार्टकार्डचा लाभ घ्यावा. या सुविधेमुळे प्रवास अधिक सुरक्षित, वेगवान आणि पारदर्शक होईल, असा विश्वास महामंडळाने व्यक्त केला आहे.
एनसीएमसी स्मार्टकार्डच्या माध्यमातून एसटी महामंडळाने डिजिटल युगात एक पाऊल पुढे टाकले असून, भविष्यात एसटी प्रवासाचा अनुभव पूर्णपणे बदलणार असल्याचे चित्र स्पष्ट होत आहे.
