(नवी दिल्ली)
केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा दल (CISF) यांच्या वतीने आयोजित ‘वंदे मातरम्’ कोस्टल सायक्लोथॉन–२०२६ या राष्ट्रीय स्तरावरील जनजागृती व जनसंपर्क उपक्रमाचा शुभारंभ बुधवार, दि. २८ जानेवारी २०२६ रोजी सकाळी ७.३० वाजता नवी दिल्लीतील मेजर ध्यानचंद राष्ट्रीय स्टेडियम येथून आभासी पद्धतीने करण्यात आला. या कार्यक्रमाचे उद्घाटन केंद्रीय गृह राज्यमंत्री श्री. नित्यानंद राय यांच्या हस्ते झाले.
ध्वजप्रदर्शनासह २५ दिवस चालणाऱ्या या व्यापक राष्ट्रीय मोहिमेला औपचारिक प्रारंभ झाला. या अंतर्गत सीआयएसएफच्या दोन सायकलिंग टीम्स एकाच वेळी पश्चिम बंगालमधील बक्कखाली आणि गुजरातमधील लखपत येथून मार्गस्थ झाल्या आहेत. या सायक्लोथॉनमध्ये सुमारे ६,५०० किलोमीटरचा प्रवास भारताच्या पूर्व व पश्चिम किनारपट्टीवरून करण्यात येणार असून, ९ किनारी राज्ये व २ केंद्रशासित प्रदेशांचा समावेश आहे. या मोहिमेचा समारोप २२ फेब्रुवारी २०२६ रोजी कोची येथे होणार आहे.
मान्यवरांची उपस्थिती व आंतर-यंत्रणा सहकार्य
या ध्वजप्रदर्शन समारंभाला डॉ. पल्लवी जैन गोविल (आयएएस, सचिव – युवा व्यवहार व क्रीडा मंत्रालय), श्री. शत्रुजीत कपूर (आयपीएस, महासंचालक – आयटीबीपी), श्री. प्रवीर रंजन (आयपीएस, महासंचालक – सीआयएसएफ), श्री. राकेश अग्रवाल (आयपीएस, महासंचालक – एनआयए), श्री. गौरव द्विवेदी (आयएएस, मुख्य कार्यकारी अधिकारी – प्रसार भारती) आणि श्री. संजय सिंघल (आयपीएस, महासंचालक – एसएसबी) यांच्यासह अनेक वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
मान्यवरांनी इंडिया गेट परिसरात आयोजित सायकल रॅलीमध्ये सहभागी होत सायकलपटूंना प्रोत्साहन दिले. विविध केंद्रीय यंत्रणांमधील समन्वय, राष्ट्रीय एकजूट आणि देशाच्या सुरक्षेप्रती असलेली कटिबद्धता या माध्यमातून अधोरेखित झाली.
केंद्रीय गृह राज्यमंत्र्यांचा संदेश
या सायक्लोथॉनच्या दुसऱ्या आवृत्तीच्या निमित्ताने श्री. नित्यानंद राय यांनी सांगितले की, हा उपक्रम ‘वंदे मातरम्’ या राष्ट्रगीताच्या १५० वर्षांच्या स्मरणार्थ आयोजित करण्यात आला आहे. या गीताने स्वातंत्र्यलढ्यात प्रेरणा दिली असून आजही राष्ट्रीय सेवेची भावना जागृत करत आहे, असे त्यांनी नमूद केले.
किनारी सुरक्षेबाबत बोलताना त्यांनी स्पष्ट केले की, किनारी भागातील नागरिकांचा सक्रिय सहभाग मिळाल्यासच किनारी सुरक्षा अधिक मजबूत होऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय जहाज व बंदर सुविधा सुरक्षा (ISPS) कोड अंतर्गत सीआयएसएफला ‘मान्यताप्राप्त सुरक्षा संघटना (RSO)’ म्हणून नियुक्त करण्यात आले असून, यामुळे भारताच्या सागरी सुरक्षेतील सीआयएसएफची भूमिका अधिक ठळक झाली आहे.
कार्यक्रमात ‘वंदे मातरम्’चे सामूहिक गायन आणि सीआयएसएफ बँडच्या सादरीकरणामुळे संपूर्ण परिसर देशभक्ती, अभिमान व उत्साहाने भारलेला होता.
सायक्लोथॉनची उद्दिष्टे
सीआयएसएफ कोस्टल सायक्लोथॉन–२०२६ चे प्रमुख उद्दिष्ट पुढीलप्रमाणे आहेत:
• अंमली पदार्थ, शस्त्रे व स्फोटक तस्करीविरोधात किनारी भागात जनजागृती
• किनारी समुदाय व सुरक्षा यंत्रणांमधील सहकार्य बळकट करणे
• स्वातंत्र्यसैनिक, शहीद व सुरक्षा कर्मचाऱ्यांच्या त्यागाचा सन्मान
• भारताच्या सागरी परंपरा व किनारी समुदायांचे योगदान अधोरेखित करणे
• युवकांमध्ये आरोग्य, शिस्त व तंदुरुस्त जीवनशैलीचा प्रसार
या मोहिमेत मच्छीमार समुदायांना देशाचे ‘तट प्रहरी’ म्हणून महत्त्वाची भूमिका बजावणारे घटक म्हणून विशेष महत्त्व देण्यात आले आहे.
गाव दत्तक योजना व सामाजिक उपक्रम
या सायक्लोथॉनदरम्यान ५२ किनारी गावांमध्ये थांबे असणार असून, ही गावे सीआयएसएफकडून एका वर्षासाठी दत्तक घेतली जाणार आहेत. ओएनजीसी, बंदर प्राधिकरणे व अन्य सागरी संस्थांच्या सहकार्याने सीएसआर अंतर्गत सामाजिक, शैक्षणिक व पायाभूत सुविधा विकासाचे उपक्रम राबवले जाणार आहेत. देशभरातील ४७ सीआयएसएफ युनिट्स या गावांशी दीर्घकालीन संपर्क ठेवणार आहेत.
महिला सशक्तीकरणाचा ठळक संदेश
या सायक्लोथॉनमध्ये ५० टक्के महिला सायकलपटूंचा सहभाग असून, महिला सशक्तीकरण व समावेशकतेचा ठोस संदेश देण्यात आला आहे. सीआयएसएफतर्फे माध्यम प्रतिनिधींना सहकार्याबद्दल आभार व्यक्त करण्यात आले असून, नागरिकांनी www.cisf.gov.in या संकेतस्थळावर नोंदणी करून तसेच सीआयएसएफच्या अधिकृत सोशल मीडिया हँडल्सद्वारे या राष्ट्रीय मोहिमेला पाठिंबा द्यावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
