( मुंबई )
देशातील टॅक्सी सेवा क्षेत्रात मोठा बदल घडवणारी ‘भारत टॅक्सी’ सेवा 1 जानेवारी 2026 पासून अधिकृतपणे सुरू झाली आहे. ही देशातील पहिली सहकारी तत्त्वावर चालणारी टॅक्सी सेवा असून ती केंद्र सरकारच्या सहकार मंत्रालयाच्या सहकार्याने विकसित करण्यात आली आहे. ओला, उबर आणि रॅपिडोसारख्या खासगी अॅप-आधारित टॅक्सी सेवांना थेट पर्याय म्हणून भारत टॅक्सी पुढे येत आहे.
‘भारत टॅक्सी’ सेवा सहकार टॅक्सी कोऑपरेटिव्ह लिमिटेड या सहकारी संस्थेमार्फत चालवली जाते. या मॉडेलमध्ये टॅक्सी चालक हेच वाहनांचे मालक आणि सहकारी संस्थेचे भागीदार असतात. नोव्हेंबर 2025 मध्ये दिल्लीमध्ये 650 वाहनांसह या सेवेची प्रायोगिक चाचणी घेण्यात आली होती. सकारात्मक प्रतिसादानंतर आता ही सेवा देशभर सुरू करण्यात आली आहे.
चालकांसाठी मोठा फायदा
भारत टॅक्सीचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे चालकांकडून कोणतेही कमिशन आकारले जात नाही. सध्या ओला, उबरसारख्या खासगी कंपन्या प्रत्येक राइडवर 20 ते 30 टक्के कमिशन घेतात. भारत टॅक्सीमध्ये मात्र प्रवाशाकडून मिळणारे संपूर्ण भाडे थेट चालकाच्या खात्यात जमा होते. चालकांना केवळ नाममात्र सदस्यता शुल्क भरावे लागते. तसेच सहकारी संस्थेच्या नफ्यातील हिस्सा देखील चालकांना दिला जातो.
प्रवाशांसाठी स्वस्त आणि पारदर्शक सेवा
प्रवाशांसाठीही ही सेवा किफायतशीर ठरणार आहे. भारत टॅक्सीमध्ये सर्ज प्रायसिंग जवळजवळ नाही, म्हणजेच गर्दीच्या वेळेत भाडे अचानक वाढत नाही. भाडे आधीच निश्चित आणि पारदर्शक असते. प्रायोगिक चाचणीदरम्यान भारत टॅक्सीचे भाडे ओला आणि उबरपेक्षा 25 ते 30 टक्के स्वस्त असल्याचे आढळले. काही प्रवासांमध्ये 100 रुपयांहून अधिक फरक दिसून आला आहे.
अॅप-आधारित आणि सुरक्षित व्यवस्था
भारत टॅक्सी ही पूर्णपणे अॅप-आधारित सेवा आहे. प्रवाशांसाठी ‘भारत टॅक्सी’ अॅप, तर चालकांसाठी ‘भारत टॅक्सी ड्रायव्हर’ अॅप उपलब्ध करून देण्यात आले आहे. हे अॅप्स अँड्रॉइड आणि आयओएस दोन्ही प्लॅटफॉर्मवर वापरता येतात. चालकांची कागदपत्रे आणि ओळख तपासूनच नोंदणी केली जाते. रिअल-टाइम ट्रॅकिंग, सोपी बुकिंग प्रक्रिया आणि सुरक्षिततेवर विशेष भर देण्यात आला आहे.
खासगी कंपन्यांना थेट स्पर्धा
ओला, उबर आणि रॅपिडोसारख्या सेवांमध्ये चालक फक्त सेवा देणारे असतात. मात्र भारत टॅक्सीमध्ये चालकच निर्णय प्रक्रियेचा भाग असल्यामुळे त्यांना अधिक स्थैर्य आणि दीर्घकालीन उत्पन्न मिळण्याची शक्यता आहे. शहरी भागांबरोबरच ग्रामीण भागात रोजगारनिर्मितीसाठीही ही सेवा महत्त्वाची ठरणार आहे.
कोणत्या शहरांत उपलब्ध?
सुरुवातीच्या टप्प्यात दिल्ली-एनसीआर, मुंबई, पुणे, बंगळुरु, लखनऊ, जयपूर आणि भोपाल या शहरांमध्ये भारत टॅक्सी सेवा सुरू करण्यात आली आहे. पुढील काळात ही सेवा देशभर विस्तारण्याची शक्यता आहे.

