(संगमेश्वर / वार्ताहर)
राज्यातील लाखो भाविकांचे श्रद्धास्थान असलेल्या संगमेश्वर तालुक्यातील प्रसिद्ध स्वयंभू श्री मार्लेश्वर देवस्थान परिसरात दुर्मिळ शेकरूचे दर्शन घडले आहे. घनदाट जंगलातील उंच झाडांच्या फांद्यांवर मुक्तपणे वावरणाऱ्या या शेकरूचे छायाचित्र समोर आल्याने निसर्गप्रेमी आणि वन्यजीवप्रेमींमध्ये आनंदाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. धार्मिक पर्यटनासाठी प्रसिद्ध असलेल्या मार्लेश्वर परिसरातील समृद्ध वनसंपदा आणि जैवविविधतेचे महत्त्व या घटनेमुळे पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.
सह्याद्रीच्या कुशीत वसलेला मार्लेश्वर परिसर निसर्गसौंदर्याने नटलेला आहे. उंच डोंगररांगा, हिरवीगार वनराई, उंच कडे, धबधबे आणि घनदाट जंगल यामुळे हा परिसर भाविकांसह पर्यटकांनाही आकर्षित करतो. धार्मिक महत्त्वाबरोबरच येथील नैसर्गिक संपदा अनेक वन्यजीवांसाठी पोषक अधिवास ठरली आहे. याच जंगलात दुर्मिळ शेकरू आढळल्याने परिसरातील जैवविविधतेची समृद्धी पुन्हा एकदा समोर आली आहे.
शेकरू हा महाराष्ट्राचा राज्य प्राणी असून त्याला भारतीय विशाल खार असेही म्हटले जाते. आकाराने मोठा, आकर्षक रंगसंगती आणि लांब, दाट शेपटी ही त्याची वैशिष्ट्ये आहेत. प्रामुख्याने घनदाट जंगलातील उंच झाडांवर वास्तव्य करणारा हा वन्यजीव एका फांदीवरून दुसऱ्या फांदीवर सहज उड्या मारू शकतो. झाडांच्या उंच फांद्यांवर घरटी तयार करून तो वास्तव्य करतो. फळे, बिया, फुले आणि झाडांवरील विविध खाद्यपदार्थ हे त्याचे प्रमुख अन्न आहे.
जंगलातील नैसर्गिक परिसंस्था आणि पर्यावरणीय संतुलन टिकवून ठेवण्यात शेकरूसारख्या वन्यजीवांचे महत्त्वपूर्ण स्थान आहे. मार्लेश्वर परिसरातील घनदाट वृक्षराजी आणि नैसर्गिक अधिवासामुळे विविध पक्षी, प्राणी आणि वन्यजीवांना येथे आश्रय मिळतो. अशा समृद्ध जंगलात शेकरूचे दर्शन घडणे ही या भागातील पर्यावरणीय समृद्धीची महत्त्वपूर्ण पावती मानली जात आहे.
मार्लेश्वरच्या पवित्र भूमीत दुर्मिळ शेकरूचे दर्शन घडल्याने निसर्गप्रेमींमध्ये उत्सुकता आणि आनंद व्यक्त होत आहे. या नैसर्गिक वारशाचे जतन करण्यासाठी जंगलाचे संरक्षण, वन्यजीवांच्या अधिवासाचे संवर्धन आणि जैवविविधतेबाबत जनजागृती होणे आवश्यक आहे. धार्मिक पर्यटनासोबतच निसर्गसंपदेनेही समृद्ध असलेल्या मार्लेश्वर परिसराचे हे वैशिष्ट्य जपण्यासाठी सामूहिक प्रयत्नांची गरज आहे.
