(रत्नागिरी / प्रतिनिधी)
पावसाळा ओसरत असतानाच रत्नागिरी जिल्ह्यात डेंग्यूच्या रुग्णसंख्येत वाढ होऊ लागली आहे. जानेवारी ते ऑक्टोबर २०२६ या दहा महिन्यांच्या कालावधीत जिल्ह्यात डेंग्यूचे ९२ रुग्ण आढळले असून, त्यापैकी २३ रुग्णांची नोंद एकट्या ऑक्टोबर महिन्यात झाली आहे. विशेषतः सप्टेंबरमध्ये ३९ आणि ऑक्टोबरमध्ये २३ रुग्ण आढळल्याने आरोग्य यंत्रणेची चिंता वाढली आहे. पाणीटंचाईच्या शक्यतेने नागरिकांकडून घरांमध्ये पाण्याची साठवणूक केली जात असल्याने डासांच्या उत्पत्तीस पोषक वातावरण निर्माण होत असल्याचे चित्र आहे.
जिल्हा आरोग्य विभागाने आतापर्यंत ५५६ संशयित रुग्णांच्या रक्तनमुन्यांची तपासणी केली आहे. त्यापैकी ९२ नमुने डेंग्यूसाठी पॉझिटिव्ह आले आहेत. तालुकानिहाय आकडेवारी पाहता रत्नागिरी तालुक्यात सर्वाधिक ५२ रुग्ण आढळले आहेत. त्याखालोखाल संगमेश्वरमध्ये ११, गुहागरमध्ये ९, लांजा येथे ७, राजापूरमध्ये ५, चिपळूणमध्ये ३, खेड आणि दापोलीमध्ये प्रत्येकी २, तर मंडणगडमध्ये एका रुग्णाची नोंद झाली आहे. विशेष म्हणजे रत्नागिरी शहरात मागील महिन्यातच १४ रुग्ण आढळल्याने नगरपालिका आणि आरोग्य विभागाने संयुक्त सर्वेक्षण सुरू केले आहे. दाट लोकवस्तीच्या भागांमध्ये अळीनाशक फवारणी आणि डासांची उत्पत्तीस्थळे नष्ट करण्यावर भर दिला जात आहे.
गतवर्षांच्या तुलनेत यंदा डेंग्यूचा प्रादुर्भाव तुलनेने नियंत्रणात असला, तरी अलीकडील दोन महिन्यांतील रुग्णवाढ दुर्लक्षित करून चालणार नाही. सन २०२३ मध्ये जिल्ह्यात डेंग्यूचे २३९, तर २०२४ मध्ये २५६ रुग्ण आढळले होते. यंदाची एकूण रुग्णसंख्या या आकडेवारीपेक्षा कमी असली, तरी पाणीटंचाई आणि साठवणुकीच्या पद्धतीमुळे आगामी काळात डासांची उत्पत्ती वाढण्याची शक्यता आरोग्य विभागाने व्यक्त केली आहे. डेंग्यूचा प्रसार एडिस इजिप्ती या डासामार्फत होतो. या डासांची उत्पत्ती साचलेल्या स्वच्छ पाण्यात होते. त्यामुळे घरातील पाण्याच्या टाक्या, ड्रम, कुंड्या, फ्रिजचा ट्रे तसेच घराभोवती पडून असलेल्या टायर, नारळाच्या करवंट्या आणि प्लास्टिकच्या बाटल्यांमध्ये पाणी साचणार नाही, याची दक्षता घेणे आवश्यक आहे. पावसाळ्यानंतर डेंग्यूचा धोका वाढत असल्याने नागरिकांनी आठवड्यातून एक दिवस कोरडा दिवस पाळावा, असे आवाहन आरोग्य विभागाने केले आहे.
दरम्यान, आशा स्वयंसेविका आणि बहुउद्देशीय आरोग्य कर्मचाऱ्यांच्या माध्यमातून घराघरांत सर्वेक्षण केले जात आहे. डासांची उत्पत्तीस्थळे शोधून नष्ट करणे, संवेदनशील भागांत कीटकनाशक व अळीनाशक फवारणी करणे, तापाच्या रुग्णांवर प्राथमिक आरोग्य केंद्रांमध्ये विशेष लक्ष ठेवणे, तसेच शाळा, ग्रामपंचायती आणि बाजारपेठांमध्ये जनजागृती मोहीम राबविणे अशा उपाययोजना हाती घेण्यात आल्या आहेत.
लक्षणांकडे दुर्लक्ष नको!
ताप, तीव्र डोकेदुखी, अंगदुखी आणि डोळ्यांच्या मागील बाजूस वेदना अशी लक्षणे दिसल्यास नागरिकांनी तातडीने वैद्यकीय तपासणी करून घ्यावी. डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय वेदनाशामक औषधांचे सेवन टाळावे. पूर्ण बाह्यांचे कपडे वापरणे आणि मच्छरदाणीचा वापर करणे यांसारख्या प्रतिबंधात्मक उपायांचाही अवलंब करावा. डेंग्यू नियंत्रणासाठी केवळ आरोग्य यंत्रणेच्या उपाययोजना पुरेशा नसून नागरिकांचा सक्रिय सहभागही तितकाच महत्त्वाचा ठरणार आहे.
