(नवी दिल्ली / वृत्तसंस्था)
चार राज्यांतील विधान परिषद निवडणुकीत काँग्रेसला अपेक्षित यश मिळाले नसल्याच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी बुधवारी पक्षावर निशाणा साधला. विशेष म्हणजे, या निवडणुका मतपत्रिकांद्वारे झाल्या होत्या, याकडे लक्ष वेधत मोदी यांनी काँग्रेसला किती जागा मिळाल्या, याचा अंदाज लावण्याचे आव्हान दिले. उत्तर प्रदेश, महाराष्ट्र, बिहार आणि कर्नाटक या चार राज्यांतील विधान परिषदेच्या २८ जागांसाठी झालेल्या द्वैवार्षिक निवडणुकांचे निकाल बुधवारी जाहीर झाले. कर्नाटकात काँग्रेसला एकही जागा जिंकता आली नाही, तर उत्तर प्रदेशात भाजपाने पाच आणि समाजवादी पक्षाने तीन जागांवर विजय मिळवला.
पंतप्रधान मोदी यांनी ‘एक्स’वरील पोस्टमध्ये या निकालांचा उल्लेख केला. उत्तर प्रदेश, महाराष्ट्र, बिहार आणि कर्नाटक या चार प्रमुख राज्यांतील विधान परिषदेच्या २८ जागांसाठी मतदान झाल्याचे सांगत त्यांनी मतपत्रिकांचा वापर झाल्याची आठवण करून दिली. त्यानंतर काँग्रेसने किती जागा जिंकल्या असतील, असा प्रश्न उपस्थित करत त्यांनी पक्षाला उपरोधिक टोला लगावला.
या निवडणुकांसाठी २३ ऑक्टोबर रोजी मतदान झाले होते. उत्तर प्रदेशातील सहा शिक्षक आणि पाच पदवीधर मतदारसंघ, बिहारमधील चार शिक्षक आणि चार पदवीधर मतदारसंघ, कर्नाटकातील दोन शिक्षक आणि दोन पदवीधर मतदारसंघ, तसेच महाराष्ट्रातील तीन पदवीधर आणि दोन शिक्षक मतदारसंघांचा त्यात समावेश होता. मतमोजणी मंगळवारी सुरू झाली होती. काही जागांवरील मतमोजणी अद्याप सुरू असतानाच बुधवारी निकाल जाहीर करण्यात आले.
राज्यनिहाय निकालांमध्ये कर्नाटकातील काँग्रेसच्या कामगिरीला मोठा धक्का बसला. पक्षाच्या ताब्यात असलेल्या चारही जागा काँग्रेसला गमवाव्या लागल्या. विरोधी पक्ष असलेल्या जेडी(एस)ने सत्ताधारी पक्षाकडून एक जागा मिळवली, तर त्यांचा मित्रपक्ष भाजपाने आपल्या तीन जागा कायम राखल्या. उत्तर प्रदेशात भाजपाने पाच, तर समाजवादी पक्षाने तीन जागा जिंकल्या. बिहारमध्ये जन सुराज पक्षाने प्रथमच खाते उघडले. भाजप, जेडीयू, आरजेडी आणि एका अपक्ष उमेदवाराने प्रत्येकी एक जागा जिंकली. महाराष्ट्रात सत्ताधारी भाजपाप्रणित महायुती तीन जागांवर आघाडीवर होती, तर राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या शरद पवार गटाने दोन जागांवर आघाडी घेतली होती.
काँग्रेससह अनेक विरोधी पक्षांकडून आगामी निवडणुका इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्रांऐवजी (ईव्हीएम) मतपत्रिकांच्या माध्यमातून घेण्याची मागणी केली जात आहे. मात्र, मतपत्रिकांचा वापर झालेल्या विधान परिषद निवडणुकीत काँग्रेसला एकही जागा जिंकता न आल्याने या मुद्द्यावरून राजकीय टीका सुरू झाली आहे.
कर्नाटकचे उपमुख्यमंत्री डी. के. शिवकुमार यांनी बुधवारी निवडणूक निकालांवर प्रतिक्रिया देताना जनतेने दिलेला कौल काँग्रेस स्वीकारणार असल्याचे सांगितले. पक्षाला अपेक्षित यश मिळाले नसल्याची कबुली देत त्यांनी निकालांचे सविस्तर पुनरावलोकन केले जाईल, असे स्पष्ट केले. काँग्रेसला दोन जागा जिंकण्याची अपेक्षा होती; मात्र तसे घडले नाही, असेही त्यांनी नमूद केले. जनतेने दिलेला संदेश समजून घेऊन त्याचे विश्लेषण केले जाईल आणि आवश्यक त्या सुधारणा केल्या जातील, असे शिवकुमार यांनी सांगितले.
दरम्यान, जेडीयूचे नेते संजय झा यांनी या निकालांच्या आधारे काँग्रेस आणि राहुल गांधी यांच्यावर टीका केली. राहुल गांधी यांनी १ नोव्हेंबर रोजी दिलेल्या ‘दिल्ली चलो’ या हाकेचा संदर्भ देत त्यांनी काँग्रेसच्या निवडणूक कामगिरीवर प्रश्न उपस्थित केले. काँग्रेसची दयनीय अवस्था आणि पक्षाच्या वारसदाराचा अहंकार यांच्यात विचित्र संबंध असल्याचे सांगत, वारंवार निवडणुका हरूनही पक्ष वास्तवापासून दूर असल्याची टीका झा यांनी केली. या परिस्थितीवर भाष्य करताना त्यांनी काँग्रेसच्या राजकीय भूमिकेची उपरोधिक शब्दांत खिल्ली उडवली.
विधान परिषद निवडणुकीतील २८ पैकी एकही जागा काँग्रेसला जिंकता आली नाही, ही बाब पक्षाच्या संघटनात्मक ताकदीबाबत आणि विविध राज्यांतील प्रादेशिक प्रभावाबाबत प्रश्न उपस्थित करणारी असल्याचे झा यांनी म्हटले. बिहार आणि कर्नाटकातील पूर्वी काँग्रेसच्या ताब्यात असलेल्या जागांवरही पक्षाला यश मिळवता आले नाही, याकडे त्यांनी लक्ष वेधले. विधान परिषद निवडणुका हा एखाद्या पक्षाच्या राजकीय स्थितीचा एकमेव निकष नसला, तरी मतपत्रिकांद्वारे झालेल्या निवडणुकीत २८ जागांवर पराभव होणे हे काँग्रेसमधील संघटनात्मक कमकुवतपणा उघड करणारे असल्याचा दावा त्यांनी केला.
काँग्रेसने मतपत्रिकांच्या वापरासाठी जोरदार मागणी केली होती, याचा उल्लेख करत झा यांनी पक्षाच्या भूमिकेवरही टीका केली. राहुल गांधी यांच्या ‘दिल्ली चलो’ हाकेवर उपरोधिक टिप्पणी करताना त्यांनी बंगळुरू, पाटणा, लखनौ आणि मुंबई या शहरांचा उल्लेख केला. राजकीय दिखाव्यापलीकडे जाऊन वास्तवाचा सामना करण्याची गरज असल्याचे सांगत, ‘दिल्ली चलो’ऐवजी या शहरांमधील राजकीय परिस्थितीकडे लक्ष देण्याचा संदेश निवडणूक निकालांतून मिळत असल्याचे झा यांनी म्हटले.
