नोकरी करणाऱ्या बहुतांश कर्मचाऱ्यांच्या पगारातून दर महिन्याला कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (EPF) अर्थात प्रॉव्हिडंट फंड (PF) कापला जातो. ही रक्कम कर्मचाऱ्यांच्या भविष्यासाठी महत्त्वाची बचत असते. मात्र, अनेक कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या PF खात्यात किती रक्कम जमा झाली आहे, याची माहिती नसते. प्रत्यक्षात आता PF बॅलन्स जाणून घेण्यासाठी EPFO कार्यालयात जाण्याची गरज नाही. मोबाईल किंवा लॅपटॉपच्या मदतीने काही मिनिटांतच तुम्ही तुमच्या EPF खात्यातील शिल्लक रक्कम, जमा झालेले योगदान आणि व्याजाची माहिती पाहू शकता.
PF बॅलन्स तपासण्यापूर्वी या गोष्टी असणे आवश्यक
PF बॅलन्स ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन तपासण्यासाठी काही अटी पूर्ण असणे गरजेचे आहे.
- UAN (Universal Account Number) सक्रिय असणे
- आधार, पॅन आणि बँक खात्याची KYC पूर्ण असणे
- मोबाईल क्रमांक UAN शी लिंक असणे (SMS आणि मिस्ड कॉल सुविधेसाठी)
या अटी पूर्ण असल्यास तुम्ही खालील पाच पद्धतींनी सहज PF बॅलन्स तपासू शकता.
1. EPFO Member Passbook Portal वरून PF बॅलन्स तपासा
EPFO च्या अधिकृत सदस्य पासबुक पोर्टलवर लॉगिन करून तुम्ही तुमच्या PF खात्याची संपूर्ण माहिती पाहू शकता.
त्यासाठी:
- EPFO Member Passbook Portal वर लॉगिन करा.
- UAN आणि पासवर्ड टाका.
- OTP पडताळणी पूर्ण करा.
- Member ID निवडा.
- ‘View Passbook’ या पर्यायावर क्लिक करा.
यानंतर कर्मचाऱ्याचा हिस्सा (Employee Share), नियोक्त्याचा हिस्सा (Employer Share) आणि कर्मचारी पेन्शन योजना (EPS) याची सविस्तर माहिती स्क्रीनवर दिसेल.
2. UMANG App द्वारे PF बॅलन्स
केंद्र सरकारच्या UMANG App च्या माध्यमातून PF बॅलन्स पाहण्यासोबतच विविध EPFO सेवा आणि क्लेम प्रक्रियाही करता येते.
प्रक्रिया पुढीलप्रमाणे:
- UMANG App डाउनलोड करा.
- Services → Social Security → EPFO हा पर्याय निवडा.
- Employee Centric Services मध्ये जाऊन View Passbook निवडा.
- UAN आणि OTP टाकून लॉगिन करा.
- Member ID निवडल्यानंतर संपूर्ण PF पासबुक पाहता येईल.
3. मिस्ड कॉलद्वारे PF बॅलन्स जाणून घ्या
इंटरनेट उपलब्ध नसल्यासही PF बॅलन्स तपासता येतो.
- UAN शी नोंदणीकृत मोबाईलवरून 9966044425 या क्रमांकावर मिस्ड कॉल द्या.
- दोन रिंगनंतर कॉल आपोआप कट होईल.
- काही क्षणांत SMS द्वारे PF बॅलन्सची माहिती मिळेल.
4. SMS द्वारे PF बॅलन्स तपासा
EPFO ने SMS सुविधाही उपलब्ध करून दिली आहे.
- नोंदणीकृत मोबाईलवरून 7738299899 या क्रमांकावर संदेश पाठवा.
संदेशाचा फॉरमॅट:
EPFOHO UAN MAR
‘MAR’ लिहिल्यास माहिती मराठीत मिळू शकते. याशिवाय हिंदी, इंग्रजी आणि इतर भाषांचाही पर्याय उपलब्ध आहे.
5. DigiLocker मधून PF Passbook पाहा
DigiLocker वापरणाऱ्या कर्मचाऱ्यांनाही PF पासबुक सहज पाहता येते.
- DigiLocker मध्ये लॉगिन करा.
- EPFO सेवा शोधा.
- Employee Provident Fund – Passbook निवडा.
- UAN आणि OTP पडताळणी पूर्ण करा.
- त्यानंतर PF पासबुक पाहता किंवा डाउनलोड करता येईल.
मोबाईल नंबर UAN शी लिंक नसेल तर?
जर तुमचा मोबाईल क्रमांक UAN शी नोंदणीकृत नसेल, तरीही तुम्ही UAN आणि पासवर्डच्या मदतीने EPFO Member Passbook Portal वर लॉगिन करून PF बॅलन्स तपासू शकता.
PF बॅलन्स दिसत नसेल तर ही कारणे असू शकतात
काही वेळा लॉगिन केल्यानंतरही PF पासबुक दिसत नाही. त्यामागील प्रमुख कारणे अशी असू शकतात:
- UAN अद्याप सक्रिय नसणे
- KYC प्रक्रिया अपूर्ण असणे
- आधार आणि EPF खात्यातील माहिती जुळत नसणे
- नुकतेच UAN सक्रिय केले असल्यास पासबुक अपडेट होण्यासाठी काही तासांचा कालावधी लागणे
- Exempted Establishment मध्ये नोकरी असल्यास EPFO पोर्टलवर पासबुक उपलब्ध नसणे
Exempted Establishment मध्ये काम करत असाल तर?
काही खासगी कंपन्या स्वतःचा PF ट्रस्ट चालवतात. अशा कर्मचाऱ्यांचा PF बॅलन्स EPFO पोर्टलवर दिसत नाही.
अशा वेळी तुम्ही:
- पगाराची स्लिप तपासा.
- कंपनीच्या कर्मचारी पोर्टलवर लॉगिन करा.
- HR विभागाशी संपर्क साधा.
PF पासबुक डाउनलोड कसे कराल?
PF पासबुक डाउनलोड करण्यासाठी खालील पर्याय वापरता येतात.
- EPFO Member Passbook Portal
- UMANG App
- DigiLocker
PF बॅलन्स नियमित तपासणे का महत्त्वाचे?
PF खात्यातील रक्कम वेळोवेळी तपासल्यास दर महिन्याला जमा होणारे योगदान, व्याजाची रक्कम आणि नियोक्त्याने जमा केलेली रक्कम याची अचूक माहिती मिळते. यामुळे नोकरी बदलताना PF ट्रान्सफर करणे, PF क्लेम दाखल करणे किंवा निवृत्तीचे आर्थिक नियोजन करणे अधिक सोपे होते. त्यामुळे प्रत्येक EPF सदस्याने वेळोवेळी आपल्या PF खात्याची माहिती तपासणे आणि पासबुक अपडेट ठेवणे आवश्यक आहे.
