(संगमेश्वर / एजाज पटेल)
सती सावित्रीने आपल्या दृढ पातिव्रत्याच्या बळावर यमराजाकडून पती सत्यवानाचे प्राण परत मिळविल्याच्या पौराणिक कथेला उजाळा देणारा वटपौर्णिमा हा पवित्र सण आज (सोमवारी) संगमेश्वर शहरासह परिसरात भक्तीभाव आणि पारंपरिक उत्साहात साजरा करण्यात आला. अखंड सौभाग्य, पतीला निरोगी दीर्घायुष्य आणि कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीसाठी सुवासिनींनी वटवृक्षाचे विधिवत पूजन करून मनोभावे प्रार्थना केली.
वटवृक्षाची पारंपरिक पूजा, सात प्रदक्षिणांनी व्यक्त केली श्रद्धा
ज्येष्ठ शुद्ध पौर्णिमेच्या निमित्ताने सकाळपासूनच महिलांनी उपवास करून पारंपरिक वेशभूषेत वटवृक्षाजवळ गर्दी केली. हळद, कुंकू, अक्षता, फुले, ऋतूनुसार फळे आणि वस्त्र अर्पण करून वटवृक्षाची पूजा करण्यात आली. “नमो वैवस्वताय धर्मराजाय…” या मंत्रोच्चारात महिलांनी वटवृक्षाला पवित्र धागा गुंडाळत सात प्रदक्षिणा घातल्या. जन्मोजन्मी हाच पती लाभावा, पतीला उत्तम आरोग्य आणि दीर्घायुष्य मिळावे, अशी मनोभावे प्रार्थना करण्यात आली.
‘वाण’ देत जपली परंपरा
पूजेनंतर महिलांनी एकमेकींना विडे, आंबे, फणस, फळे आणि सौभाग्याचे लेण देत ‘वाण’ लुटले. घरातील ज्येष्ठ सुवासिनींच्या चरणी वंदन करून आशीर्वाद घेत परंपरेचे पालन करण्यात आले. अनेक घरांमध्ये पुरणपोळी आणि विविध पक्वान्नांचा नैवेद्य दाखवून सणाचा आनंद साजरा करण्यात आला.
मंदिर परिसरात भक्तीमय वातावरण
शहरातील प्रमुख मंदिरे आणि वटवृक्ष परिसरात सकाळी लवकरपासूनच महिलांची मोठी गर्दी झाली होती. धूप-दीपांचा सुगंध, मंत्रोच्चार आणि सामूहिक पूजेमुळे संपूर्ण परिसर भक्तिमय वातावरणाने भारावून गेला. निसर्गपूजेची भारतीय संस्कृती आणि कौटुंबिक मूल्यांची परंपरा या सणातून पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली.
‘वटपौर्णिमा हा नात्यातील विश्वासाचा उत्सव’
साडवली येथील सौ. मानसी जाधव म्हणाल्या, “वटपौर्णिमा हा केवळ धार्मिक विधी किंवा उपवासाचा दिवस नाही, तर पतीच्या आरोग्य, दीर्घायुष्य आणि संपूर्ण कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीसाठी मनापासून केलेली प्रार्थना आहे. वडाच्या झाडाला धागा बांधताना प्रत्येक सुवासिनीच्या मनात आपल्या संसाराचे कल्याण हीच भावना असते. वटवृक्ष अनेक संकटांतही खंबीरपणे उभा राहतो, त्याप्रमाणे आपला संसारही स्थिर, सुखी आणि समृद्ध राहावा, हीच या पूजेची खरी प्रेरणा आहे. आधुनिक जीवनशैलीतही हा सण आपल्या संस्कृतीतील नात्यांचा जिव्हाळा, परस्परांवरील विश्वास आणि कृतज्ञतेची भावना जपण्याचे महत्त्व अधोरेखित करतो.”
