(मुंबई)
महाराष्ट्रातील वाहन मालकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय जाहीर करण्यात आला आहे. राज्य सरकारने 17 एप्रिल 2026 पासून हाय सिक्युरिटी रजिस्ट्रेशन प्लेट (HSRP) अनिवार्य केली असून, या तारखेनंतर विना HSRP प्लेट असलेल्या वाहनांवर कठोर कारवाई केली जाणार आहे. दंडासोबतच RTO संबंधित अनेक सेवा थांबण्याची शक्यता असल्याने वाहनधारकांना तातडीने ही प्लेट बसवण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
या नव्या नियमांनुसार, 17 एप्रिलनंतर पोलिस आणि RTO अधिकाऱ्यांकडून तपासणीदरम्यान HSRP प्लेट नसल्यास थेट दंडात्मक कारवाई होईल. आतापर्यंत अनेक वाहनांवर जुन्या प्रकारच्या नंबर प्लेट वापरात होत्या, मात्र आता त्या बदलणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. हा नियम दुचाकी, चारचाकी आणि सर्व प्रकारच्या वाहनांना लागू असणार आहे.
HSRP म्हणजे High Security Registration Plate ही अत्याधुनिक आणि सुरक्षित नंबर प्लेट असून, त्यामध्ये विशेष होलोग्राम, लेझर कोडिंग आणि युनिक आयडेंटिफिकेशन नंबर असतो. या तंत्रज्ञानामुळे वाहन चोरी, बनावट नंबर प्लेट किंवा अपघातानंतर नंबर बदलण्याचे प्रकार रोखणे सोपे होते. प्रत्येक प्लेटवर वाहनाची माहिती कायमस्वरूपी नोंदवली जात असल्याने प्रशासनाला वाहन ओळखणे अधिक सुलभ होते.
नियमांचे उल्लंघन केल्यास वाहन मालकांना मोठा आर्थिक फटका बसू शकतो. HSRP नसल्यास ₹5,000 ते ₹10,000 पर्यंत दंड आकारला जाऊ शकतो. याशिवाय प्रदूषण नियंत्रण प्रमाणपत्र (PUCC) नसल्यास स्वतंत्र दंड लागू होतो. पहिल्या उल्लंघनासाठी ₹1,000, दुसऱ्यासाठी ₹2,000 आणि वारंवार नियम मोडल्यास ₹10,000 पर्यंत दंड आकारला जाऊ शकतो. दोन्ही नियम एकत्र मोडल्यास एकूण दंडाची रक्कम अधिक वाढू शकते.
HSRP प्लेट नसल्यास केवळ दंडच नव्हे, तर वाहनाशी संबंधित महत्त्वाची कामेही अडकू शकतात. यात PUCC मिळवणे, वाहन विमा नूतनीकरण, फिटनेस सर्टिफिकेट, तसेच इतर RTO सेवा यांचा समावेश आहे. काही प्रकरणांमध्ये विमा कंपन्याही HSRP नसल्यास पॉलिसी नूतनीकरण नाकारू शकतात. त्यामुळे वाहन नियमित वापरणाऱ्या नागरिकांसाठी हा नियम पाळणे अत्यावश्यक ठरणार आहे.
वाहन मालकांना HSRP प्लेटसाठी ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. Maharashtra Transport Department च्या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन वाहन क्रमांक, मॉडेल आणि मालकाची माहिती भरून अर्ज करता येतो. अर्जानंतर निश्चित तारीख आणि वेळ दिली जाते, त्यानुसार अधिकृत केंद्रावर जाऊन प्लेट बसवता येते. संपूर्ण प्रक्रिया काही मिनिटांत पूर्ण होऊ शकते. दरम्यान, प्रशासनाने शेवटच्या क्षणी होणारी गर्दी टाळण्यासाठी वाहनधारकांनी त्वरित अर्ज करण्याचे आवाहन केले आहे. कारण अंतिम तारखेच्या जवळ स्लॉट मिळण्यात अडचणी येऊ शकतात.
एकूणच, HSRP नंबर प्लेट हा केवळ नियम नसून वाहन सुरक्षा, पारदर्शकता आणि शिस्तबद्ध वाहतूक व्यवस्थेसाठी महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. त्यामुळे दंड आणि अडचणी टाळण्यासाठी प्रत्येक वाहन मालकाने 17 एप्रिलपूर्वीच HSRP प्लेट बसवून घेणे आवश्यक आहे.
एचएसआरपी नंबरप्लेट नोंदणी पद्धत
- सर्वात आधी तुम्हाला transport.maharashtra.gov.in या वेबसाइटवर जायचे आहे.
- यानंतर Apply High Security Registration Plate Online वर जा
- यानंतर ऑर्डर एचएसआरपीर क्लिक करा. यानंतर वाहनाचा रजिस्ट्रेशन नंबर, चेसीस नंबर टाका.
- यानंतर पेमेंटचा ऑप्शन दिसेल. त्यानंतर शुल्क भरा.
- तुम्हाला एक रिसिप्ट मिळणार आहे. यानंतर जवळच्या एजन्सीत अपॉइंटमेंट बुक करायची आहे.
- तुम्हाला दिलेल्या तारखेला जाऊन नंबरप्लेट बसवून घ्यायची आहे.
