(बेंगळुरू / वृत्तसंस्था )
बेंगळुरू आणि मुंबईदरम्यान नियमित प्रवास करणाऱ्या हजारो रेल्वे प्रवाशांसाठी वंदे भारत स्लीपर ट्रेनचा प्रस्ताव उपयुक्त ठरण्याची शक्यता आहे. ही ट्रेन १ नोव्हेंबर २०२६ पासून सुरू होण्याची अपेक्षा असून, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि केंद्रीय रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांच्या हस्ते तिचे उद्घाटन होणार असल्याची माहिती आहे. कर्नाटकची राजधानी बेंगळुरू आणि महाराष्ट्राची आर्थिक राजधानी मुंबई या दोन प्रमुख शहरांदरम्यानचा प्रवास सध्याच्या तुलनेत कमी वेळेत पूर्ण करण्याचा या सेवेमागील उद्देश आहे. कर्नाटक राज्योत्सवाच्या दिवशी या सेवेचा प्रारंभ होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
प्रस्तावित वेळापत्रकानुसार, बेंगळुरूमधील सर एम. विश्वेश्वरय्या टर्मिनल (एसएमव्हीटी) ते मुंबईतील छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (सीएसएमटी) हे सुमारे १,११८ किलोमीटरचे अंतर ही ट्रेन अंदाजे १६ तासांत पूर्ण करेल. बेंगळुरूहून रात्री ७.५० वाजता सुटणारी ट्रेन दुसऱ्या दिवशी सकाळी ११.५५ वाजता मुंबईत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. परतीच्या प्रवासात मुंबईहून रात्री ८.१० वाजता प्रस्थान करून दुसऱ्या दिवशी सकाळी ११.५५ वाजता बेंगळुरूला पोहोचण्याचे नियोजन असल्याचे वृत्त आहे. ही सेवा आठवड्यातून सहा दिवस चालविण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, अंतिम वेळापत्रकाची अधिकृत पुष्टी अद्याप बाकी आहे.
सध्याच्या उद्यान एक्स्प्रेसच्या तुलनेत प्रस्तावित वंदे भारत स्लीपर ट्रेनमुळे प्रवाशांचा सुमारे सहा तासांचा वेळ वाचू शकतो. उद्यान एक्स्प्रेसला बेंगळुरू-मुंबई प्रवासासाठी अंदाजे २२ तास लागतात, तर नव्या ट्रेनसाठी सुमारे १६ तासांचा कालावधी अपेक्षित आहे. त्यामुळे नोकरी-व्यवसायानिमित्त वारंवार प्रवास करणाऱ्या व्यक्ती आणि कुटुंबांना कमी वेळेत इच्छित स्थळी पोहोचण्याचा पर्याय उपलब्ध होऊ शकतो. रात्री प्रवास करून दुसऱ्या दिवशी सकाळी गंतव्यस्थानी पोहोचता येणार असल्याने प्रवासाचे नियोजन करणेही सोयीचे ठरू शकते. या ट्रेनला अनंतपूर, गुंतकल, रायचूर, कलबुर्गी, सोलापूर, पुणे आणि कल्याण येथे थांबे देण्याचा प्रस्ताव आहे. त्यामुळे बेंगळुरू आणि मुंबई या दोन प्रमुख शहरांव्यतिरिक्त मार्गावरील इतर शहरांतील प्रवाशांनाही या सेवेचा लाभ घेण्याची संधी मिळू शकते. मात्र, या थांब्यांना आणि वेळांना अंतिम मंजुरी मिळाल्यानंतरच प्रत्यक्ष प्रवासाचे नियोजन स्पष्ट होईल.
प्रस्तावित वंदे भारत स्लीपर ट्रेनमध्ये एकूण १६ डबे असण्याची माहिती आहे. यामध्ये वातानुकूलित थ्री टियर, एसी टू टियर आणि एसी फर्स्ट क्लास अशा तीन प्रकारच्या शयनयान सुविधांचा समावेश अपेक्षित असून, एकूण आसन-शयन क्षमता सुमारे ८२३ बर्थ इतकी असल्याचे सांगितले जात आहे. प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी कवच ट्रेन संरक्षण प्रणाली, सीसीटीव्ही कॅमेरे, आग लागल्याचे शोधणारी यंत्रणा, यूएसबी चार्जिंग पॉइंट, स्वयंचलित प्रवासी दरवाजे आणि आपत्कालीन संवादासाठी टॉक-बॅक यंत्रणा यांसारख्या सुविधा अपेक्षित आहेत. तिकिटांच्या संभाव्य दरांबाबतही माहिती समोर आली आहे.
प्रस्तावित ट्रेनमध्ये एसी थ्री टियरसाठी सुमारे २,६८४ रुपये, एसी टू टियरसाठी ३,४६६ रुपये आणि एसी फर्स्ट क्लाससाठी ४,२५० रुपये भाडे असण्याची शक्यता आहे. याउलट, उद्यान एक्स्प्रेसमधील याच श्रेणींचे भाडे अनुक्रमे सुमारे १,४७५ रुपये, २,१०० रुपये आणि ३,५२० रुपये असल्याचे वृत्त आहे. मात्र, वंदे भारत स्लीपर ट्रेनच्या भाड्यांची अधिकृत घोषणा रेल्वे प्रशासनाने अद्याप केलेली नाही.
१ नोव्हेंबर २०२६ पासून सुरू होण्याची अपेक्षा असलेल्या या प्रस्तावित सेवेसाठी केएसआर बेंगळुरू ते मुंबई सीएसएमटी असा मार्ग नमूद करण्यात आला आहे. तिकीट बुकिंग कधी सुरू होणार, आरक्षणाची प्रक्रिया काय असेल आणि अंतिम भाडे किती असेल, याबाबत रेल्वे प्रशासनाच्या अधिकृत घोषणेनंतरच स्पष्टता येईल. अंतिम वेळापत्रक, भाडे आणि दैनंदिन सेवेची विश्वासार्हता यावर या नव्या रेल्वे सेवेची उपयुक्तता अवलंबून असेल.
