(संगमेश्वर / एजाज पटेल)
ग्रामीण भागातील कायदा व सुव्यवस्था राखणे, स्थानिक पातळीवरील घडामोडींची माहिती पोलीस प्रशासनापर्यंत पोहोचविणे तसेच शासन आणि नागरिक यांच्यात समन्वय साधण्याचे महत्त्वाचे कार्य करणाऱ्या पोलीस पाटीलांच्या सेवावयोमर्यादेत वाढ करण्यात यावी, अशी मागणी महाराष्ट्र राज्य गावकामगार पोलीस पाटील संघाच्या वतीने करण्यात आली आहे. या मागणीसंदर्भात संघाच्या पदाधिकाऱ्यांनी रत्नागिरी येथे पोलीस उपअधीक्षक महामुनी यांची भेट घेऊन शासनाकडे सकारात्मक अहवाल सादर करण्याची विनंती केली.
महाराष्ट्र राज्य गावकामगार पोलीस पाटील संघाचे राज्याध्यक्ष बाळासाहेब शिंदे पाटील यांच्या मार्गदर्शनानुसार ही भेट आयोजित करण्यात आली होती. यावेळी संघाच्या पदाधिकाऱ्यांनी ग्रामीण भागातील प्रशासनात पोलीस पाटीलांची असलेली भूमिका स्पष्ट करून सांगितली. गावपातळीवर पोलीस प्रशासनाला मदत करणारी सर्वात महत्त्वाची व्यक्ती म्हणजे पोलीस पाटील असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
ग्रामीण भागात एखादी घटना घडल्यास त्याची प्राथमिक माहिती पोलीस प्रशासनापर्यंत पोहोचविण्याचे काम पोलीस पाटील करतात. गावातील वादविवाद, सामाजिक तणाव, कायदा व सुव्यवस्थेशी संबंधित घडामोडी याबाबत पोलीस यंत्रणेला वेळोवेळी माहिती देणे तसेच अनेक प्रसंगी तणावाची परिस्थिती निर्माण होऊ नये यासाठी मध्यस्थी करून परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्याचे कामही पोलीस पाटील करतात. त्यामुळे पोलीस पाटील हे ग्रामीण प्रशासनातील एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ असल्याचे संघाच्या पदाधिकाऱ्यांनी अधोरेखित केले.
याशिवाय शासनाच्या विविध योजना व उपक्रमांची माहिती गावातील नागरिकांपर्यंत पोहोचविणे, शासकीय मोहिमा यशस्वी करण्यासाठी प्रशासनाला सहकार्य करणे, विविध शासकीय अधिकाऱ्यांना स्थानिक स्तरावर मदत करणे अशा अनेक जबाबदाऱ्या पोलीस पाटील पार पाडत असतात. त्यामुळे पोलीस प्रशासन, महसूल विभाग आणि गावातील नागरिक यांच्यातील एक प्रभावी समन्वयक म्हणून पोलीस पाटीलांची ओळख आहे.
मात्र सध्या अस्तित्वात असलेली सेवावयोमर्यादा तुलनेने कमी असल्यामुळे अनेक अनुभवी, कार्यक्षम आणि गावातील परिस्थितीची सखोल जाण असलेल्या पोलीस पाटीलांना अनिवार्यपणे सेवेतून निवृत्त व्हावे लागत असल्याची खंत संघाच्या पदाधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली. अनेक वर्षांच्या अनुभवामुळे अशा व्यक्तींना गावातील सामाजिक परिस्थिती, स्थानिक प्रश्न आणि नागरिकांशी संवाद साधण्याची उत्तम क्षमता विकसित झालेली असते. त्यामुळे अशा अनुभवी व्यक्तींचा अनुभव प्रशासनासाठीही महत्त्वाचा ठरतो, असे संघाच्या वतीने नमूद करण्यात आले.
गावातील नागरिकांमध्ये पोलीस पाटीलांबद्दल विश्वास आणि आदराची भावना असते. अनेक ठिकाणी नागरिक आपल्या समस्या किंवा तक्रारी सर्वप्रथम पोलीस पाटीलांकडे मांडतात. त्यामुळे पोलीस पाटील हे केवळ प्रशासनाचा प्रतिनिधी नसून गावातील लोकांसाठी मार्गदर्शक आणि विश्वासू व्यक्ती म्हणूनही काम करतात. अशा परिस्थितीत त्यांची सेवावयोमर्यादा वाढविल्यास प्रशासनाला अधिक अनुभवी मनुष्यबळ मिळेल आणि गावपातळीवरील समन्वय अधिक प्रभावी होईल, असे संघाच्या पदाधिकाऱ्यांनी सांगितले.
या मागणीवर प्रतिक्रिया देताना पोलीस उपअधीक्षक महामुनी यांनीही पोलीस पाटीलांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असल्याचे सांगितले. प्रत्येक गावातील पोलीस पाटील हे पोलीस प्रशासनासाठी एक विश्वासार्ह दुवा आहेत. कोणत्याही प्रकारची माहिती, स्थानिक परिस्थितीचा आढावा किंवा एखाद्या घटनेबाबत तातडीने माहिती मिळविण्यासाठी पोलीस पाटीलांचे सहकार्य अत्यंत उपयुक्त ठरते. अनेक वेळा पोलीस प्रशासनाला आवश्यक असलेली माहिती किंवा मदत पोलीस पाटील वेळेवर उपलब्ध करून देतात, असे त्यांनी नमूद केले. तसेच या संदर्भातील मागणीबाबत जिल्हा पोलीस अधीक्षकांशी चर्चा करून शासनाकडे सकारात्मक अहवाल सादर करण्याबाबत प्रयत्न करण्यात येतील, असेही त्यांनी आश्वासन दिले.
या भेटीवेळी महाराष्ट्र राज्य गावकामगार पोलीस पाटील संघाचे जिल्हाध्यक्ष नितीन बेलोसे, जिल्हासचिव आशिष घोसाळकर, खेड तालुकाध्यक्ष संतोष मोहिते, खेड तालुका सचिव राजेश मोरे, चिपळूण तालुकाध्यक्ष दिलावर खडपोलकर, संगमेश्वर तालुकाध्यक्ष मनोज शिंदे, संगमेश्वर तालुका सचिव विनेश टाकळे तसेच आशिष धाडवे, सुरज भोसले, कडवेकर, जाधव आणि अन्य पदाधिकारी उपस्थित होते.
ग्रामीण भागात शांतता, सुरक्षितता आणि प्रशासनावरील विश्वास टिकवून ठेवण्यासाठी पोलीस प्रशासन, पोलीस पाटील आणि स्थानिक नागरिक यांच्यातील समन्वय अधिक मजबूत राहणे आवश्यक आहे. त्यामुळे पोलीस पाटीलांच्या अनुभवाचा लाभ अधिक काळ मिळावा यासाठी त्यांच्या वयोमर्यादेत वाढ करण्याच्या मागणीला शासनाने सकारात्मक प्रतिसाद द्यावा, अशी अपेक्षा संघाच्या वतीने व्यक्त करण्यात आली आहे.
