(रत्नागिरी / प्रतिनिधी)
किनाऱ्यालगत कमी वाव अंतरावर सुरू असलेल्या बेकायदेशीर मासेमारीच्या तक्रारी पुन्हा एकदा तीव्र झाल्यानंतर Maharashtra Fisheries Department सतर्क झाले असून, सहाय्यक मत्स्यव्यवसाय विभागाच्या गस्तीसाठी नव्या स्पीड नौकेची भर पडणार आहे. भरदिवसा सूर्यप्रकाशात तसेच रात्री एलईडी दिव्यांच्या झगमगाटात पर्ससीन नेट नौका किनाऱ्याजवळ मासेमारी करत असल्याच्या तक्रारी सातत्याने पुढे येत असल्याने या नव्या यंत्रणेकडून आता प्रत्यक्ष कारवाईची अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
रत्नागिरी जिल्ह्यात सुमारे २८० पर्ससीन नेट नौका कार्यरत आहेत. नियमानुसार या नौकांना १ जानेवारीपासून साडेबारा नॉटिकल मैलांच्या आतील समुद्र क्षेत्रात मासेमारी करण्यास बंदी आहे. मात्र, बाहेरील खोल समुद्रात जाऊन मासेमारी केल्यानंतर अपेक्षित प्रमाणात मासळी न मिळाल्याने अनेक नौका मालक आर्थिक तणावात आले. परिणामी काही नौकांनी किनाऱ्यालगतच मासेमारी सुरू केल्याची तक्रार आहे. बंदरापासून कमी अंतरावर मासेमारी केल्याने इंधन, वेळ आणि मनुष्यबळाचा खर्च लक्षणीयरीत्या कमी होत असल्याने ही प्रवृत्ती वाढल्याचे दिसून येत आहे.
विशेषतः रात्री एलईडी दिव्यांचा वापर करून मासेमारी करणाऱ्या नौकांमुळे पारंपरिक मच्छीमारांच्या उपजीविकेवर परिणाम होत असल्याची नाराजी दीर्घकाळ व्यक्त होत आहे. किनाऱ्यालगत पर्ससीन नौका जाळे टाकत असल्याने लहान पारंपरिक नौकांना मासळी कमी मिळते, अशी तक्रार अनेक मच्छीमार संघटनांनी सातत्याने नोंदवली आहे. गेल्या वर्षभरात अशा प्रकारच्या नौकांचे चित्रीकरण करून वरिष्ठ अधिकाऱ्यांकडे पाठविण्यात आले; मात्र प्रत्यक्ष कारवाई हाताच्या बोटावर मोजण्याइतकीच झाल्याने नाराजी कायम आहे.
मत्स्यव्यवसाय विभागाकडे अद्ययावत आणि वेगवान गस्ती नौकेचा अभाव असल्याने कमी वावातील मासेमारीवर नियंत्रण ठेवणे कठीण ठरत होते. जुनी लाकडी ‘नवदुर्गा’ गस्ती नौका किनाऱ्यावरील हालचालींसाठी उपयुक्त असली, तरी तिचा अपेक्षित वापर होत नसल्याची टीका मच्छीमारांकडून होत होती. आता नव्याने स्टीलची मजबूत स्पीड नौका विभागाच्या ताफ्यात दाखल होत असल्याने बेकायदेशीर मासेमारी आणि परप्रांतीय नौकांच्या घुसखोरीवर प्रभावी नियंत्रण मिळवता येईल, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. या नव्या यंत्रणेच्या माध्यमातून किनाऱ्यावरील मासेमारीला खरोखरच लगाम बसणार का, की पूर्वीप्रमाणेच कारवाई मर्यादित राहणार, याकडे पारंपरिक मच्छीमारांचे लक्ष लागले आहे. समुद्रातील नियमांची अंमलबजावणी कठोरपणे झाली तरच मत्स्यसंपत्तीचे संतुलन राखले जाईल, अशी भावनाही उमटत आहे.
