हृदयविकाराचा झटका कधी येईल, हे आधीच सांगता येत नाही. विशेष म्हणजे, झोपेत असतानाही हृदयविकाराचा झटका येण्याची शक्यता असते, असा इशारा तज्ञ देतात. झोपेच्या वेळी शरीर विश्रांती घेत असले तरी हृदयाचे काम सुरूच असते. अशा वेळी काही सवयी आणि आरोग्याच्या समस्या हृदयासाठी धोकादायक ठरू शकतात. तज्ञांच्या मते, उच्च रक्तदाब, धमन्यांमधील अडथळे, अनियमित हृदयाचे ठोके आणि स्लीप एपनिया यांसारख्या झोपेशी संबंधित विकारांमुळे झोपेत हृदयविकाराचा धोका वाढू शकतो. त्यामुळे हृदयविकार आणि स्ट्रोक टाळण्यासाठी नियमित तपासणी आणि जीवनशैलीतील बदल अत्यंत गरजेचे आहेत.
झोपेत हृदयविकाराचा झटका टाळण्यासाठी काय करावे?
१) झोपण्यापूर्वी योग्य श्वसनाचा सराव
झोपण्याआधी हळू आणि खोल श्वास घेतल्याने मन शांत होते, ताण कमी होतो आणि हृदयाचे ठोके स्थिर राहतात. रक्तदाब नियंत्रणात राहण्यासही मदत होते.
कसा करावा सराव?
डायफ्रामॅटिक ब्रीदिंग किंवा 4-7-8 श्वसन पद्धत उपयुक्त ठरते.
-
4 सेकंद श्वास घ्या
-
7 सेकंद श्वास रोखा
-
8 सेकंद हळूच श्वास सोडा
Cleveland Clinic च्या अभ्यासानुसार, या पद्धतीचा नियमित सराव केल्यास हृदयगती आणि रक्तदाब कमी होण्यास मदत होते.
२) संतुलित आणि हृदयपूरक आहार
फळे, भाज्या, संपूर्ण धान्य, प्रथिनयुक्त अन्न आणि कमी चरबीयुक्त दुग्धजन्य पदार्थ आहारात असावेत. मीठ, साखर, ट्रान्स फॅट आणि संतृप्त चरबीचे प्रमाण कमी ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
३) नियमित व्यायाम
दररोज किमान 30 मिनिटे चालणे, सायकलिंग किंवा पोहणे यासारखा मध्यम व्यायाम केल्यास वजन नियंत्रणात राहते, रक्ताभिसरण सुधारते आणि हृदय मजबूत होते.
४) ताणतणाव कमी करा
दीर्घकाळचा मानसिक ताण हृदयाच्या आरोग्यासाठी घातक ठरू शकतो. योग, ध्यान आणि श्वसनाचे व्यायाम ताण कमी करण्यासाठी उपयुक्त आहेत.
५) पुरेशी आणि नियमित झोप
झोपेचा अभाव किंवा स्लीप एपनियासारख्या विकारांमुळे हृदयविकाराचा धोका वाढतो. तज्ञ दररोज 7 ते 8 तासांची शांत झोप घेण्याचा सल्ला देतात. Sleep Foundation च्या अहवालानुसार, जे लोक रात्री सात तासांपेक्षा कमी झोपतात, त्यांना हृदयविकाराचा धोका अधिक असतो.
६) धूम्रपान आणि मद्यपान टाळा
धूम्रपान हे हृदयविकाराच्या प्रमुख कारणांपैकी एक आहे. तंबाखूमुळे हृदय आणि रक्तवाहिन्यांचे नुकसान होते. Mayo Clinic नुसार, जास्त प्रमाणात मद्यपान केल्याने रक्तदाब वाढतो आणि हृदयावर ताण येतो.
हृदयविकार टाळण्यासाठी केवळ औषधांवर नाही, तर जीवनशैलीतील बदल, नियमित तपासणी आणि झोपेच्या सवयी सुधारण्यावर भर देणे आवश्यक आहे.
(डिस्क्लेमर: वरील माहिती केवळ सामान्य मार्गदर्शनासाठी आहे. कोणतीही लक्षणे जाणवल्यास किंवा वैयक्तिक सल्ल्यासाठी तज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.)

