(नवी दिल्ली)
दिल्लीतील लेझर हॉस्पिटलमधील डॉक्टरांनी वैद्यकीयदृष्ट्या अत्यंत जटिल आणि दुर्मीळ लिंग विकाराचे (जन्मजात जननेंद्रिय विकृतीचे) यशस्वी ऑपरेशन करून एक प्रकारचा चमत्कार घडवून आणला आहे. या शस्त्रक्रियेमुळे जन्मापासून ‘मुलगी’ समजले जाणारे बालक प्रत्यक्षात ‘मुलगा’ असल्याचा उलगडा झाला आहे. ही अभूतपूर्व शस्त्रक्रिया यूपीएस हॉस्पिटलचे वरिष्ठ युरोलॉजिस्ट डॉ. गौतम बंगा आणि लेझर हॉस्पिटलचे संचालक तसेच सरगुजा संभागाचे माजी युरोलॉजिस्ट डॉ. योगेंद्रसिंह गहरवार यांच्या संयुक्त टीमने केली.
बलरामपूर जिल्ह्यातील ११ महिन्याच्या बालकावर शस्त्रक्रिया
बलरामपूर जिल्ह्यातील ककना गावातील एका दाम्पत्याने आपल्या ११ महिन्याच्या बालकाला जन्मापासून मुलगी समजले होते, कारण त्याच्या बाह्य जननेंद्रियांची (लिंग आणि अंडकोष) स्पष्ट रचना दिसत नव्हती. बालक जसजसा वाढू लागला, तसतशी पालकांची चिंता वाढली आणि त्यांनी अंबिकापूर येथील लेझर हॉस्पिटलचा सल्ला घेतला. तेथे तपासणीनंतर डॉ. योगेंद्र गहरवार यांनी बालकाचे अंतर्गत अवयव पुरुष जननेंद्रियाचे असल्याचे ओळखले. जन्मजात विकृतीमुळे लिंग शरीराच्या आत लपलेले असल्याचे निदान झाले. यानंतर क्रोमोझोम चाचणीतही बालकाचे जैविक लिंग ‘पुरुष’ असल्याचे निश्चित झाले.
अडीच तासांची यशस्वी सूक्ष्म शस्त्रक्रिया
ऑपरेशन अत्यंत गुंतागुंतीचे असल्याने डॉ. गहरवार यांनी दिल्लीतील नामवंत युरोलॉजिस्ट डॉ. गौतम बंगा यांना शस्त्रक्रियेसाठी आमंत्रित केले. दोन्ही तज्ज्ञांनी मिळून अडीच तास चाललेल्या सूक्ष्म सर्जरीद्वारे बालकाचे लिंग बाहेर आणण्यात यश मिळवले.
शस्त्रक्रियेनंतर बालक पूर्णपणे बरा असून, आता तो सामान्य जीवनाकडे परतत आहे, अशी माहिती डॉक्टरांनी दिली.
अडीच हजार मुलांपैकी एका मुलाला हा विकार — डॉ. गहरवार
डॉ. योगेंद्र गहरवार यांनी सांगितले की, “हा विकार अत्यंत दुर्मीळ असून तो अडीच हजार मुलांपैकी एका मुलात आढळतो. वैद्यकीय भाषेत त्यास हायपोस्पेडियस म्हटले जाते. या स्थितीत लिंग शरीराच्या त्वचा आणि पेशीय संरचनेखाली दबलेले असते आणि बाहेरून दिसत नाही.”
या विकाराचे प्रमुख कारण म्हणजे गर्भावस्थेदरम्यान हार्मोन्सचे असंतुलन किंवा काही अति औषधांचे सेवन, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. लेझर तंत्रज्ञान आणि आधुनिक युरोलॉजीच्या प्रगत साधनांमुळे अशा गुंतागुंतीच्या विकारांवर आता यशस्वी उपचार शक्य झाले आहेत, असे डॉ. गहरवार यांनी सांगितले.
