(नवी दिल्ली / वृत्तसंस्था)
जगातील सर्वाधिक प्रदूषित शहरांच्या यादीत भारतातील १३ शहरांचा समावेश झाला असून, या यादीत मुंबईचाही समावेश आहे. १९ ऑक्टोबर रोजी दुपारी सुमारे ३.३० वाजता नोंदवण्यात आलेल्या हवेच्या गुणवत्तेच्या आकडेवारीनुसार, जगातील सर्वाधिक प्रदूषित २० शहरांमध्ये भारतातील १३ शहरे होती. विशेष म्हणजे, वायुप्रदूषणासाठी सातत्याने चर्चेत असलेली दिल्ली मात्र या यादीत नाही. या आकडेवारीत उत्तर प्रदेश, राजस्थान, हरियाणा, मध्य प्रदेश, त्रिपुरा आणि महाराष्ट्रातील शहरांचा समावेश आहे.
एक्यूआय.कॉम या संकेतस्थळावर उपलब्ध आकडेवारीनुसार, उत्तर प्रदेशातील बुलंदशहरने १९८ एक्यूआय निर्देशांकासह जागतिक क्रमवारीत तिसरे स्थान मिळवले. त्रिपुराची राजधानी आगरतळा १८१ निर्देशांकासह चौथ्या क्रमांकावर होती. राजस्थानातील पाली आणि उत्तर प्रदेशातील मुझफ्फरनगर या दोन्ही शहरांचा एक्यूआय १७४ नोंदवण्यात आला. मध्य प्रदेशातील बुरहानपूरमध्येही हवेच्या गुणवत्तेचा निर्देशांक १७४ होता. हरियाणातील रोहतकचा निर्देशांक १७२, राजस्थानातील कोटाचा १७०, तर मुंबईचा १६७ नोंदवण्यात आला.
उत्तर प्रदेशातील हापूरमध्ये एक्यूआय १६६, हरियाणातील हिसार आणि राजस्थानातील बिकानेर येथे प्रत्येकी १६५, तर उत्तर प्रदेशातील बरेलीमध्ये १६४ निर्देशांकाची नोंद झाली. याशिवाय उत्तर प्रदेशातील गाझियाबादचाही या यादीत समावेश असून, तेथील एक्यूआय १६० पेक्षा जास्त होता. या शहरांमधील नोंदवलेल्या निर्देशांकांमुळे त्यांचा जगातील सर्वाधिक प्रदूषित शहरांच्या यादीत समावेश झाला.
जागतिक क्रमवारीत भारताबरोबरच इंडोनेशिया आणि मलेशियातील शहरांचाही समावेश होता. इंडोनेशियातील मध्य कालीमंतान प्रांतातील पालंगकाराया शहराने २४२ एक्यूआय निर्देशांकासह पहिला क्रमांक पटकावला. हा निर्देशांक गंभीर प्रदूषणाच्या श्रेणीत येतो. इंडोनेशियातील पालेमबांग शहराचा निर्देशांक २०७ नोंदवण्यात आला असून, तेथील हवेचाही गंभीर प्रदूषणाच्या श्रेणीत समावेश करण्यात आला. इंडोनेशियातील संपित आणि जांबी ही शहरे अनुक्रमे पाचव्या आणि सहाव्या क्रमांकावर होती. संपितचा एक्यूआय १८०, तर जांबीचा १७६ होता.
मलेशियातील पुत्रजया, क्वालालंपूर आणि पेटालिंग जया या शहरांचाही जगातील सर्वाधिक प्रदूषित २० शहरांच्या यादीत समावेश झाला. या क्रमवारीतील आकडेवारी १९ ऑक्टोबर रोजी दुपारी सुमारे ३.३० वाजताच्या एक्यूआय.इनवरील नोंदींवर आधारित असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. हवेच्या गुणवत्तेचा निर्देशांक वेळेनुसार बदलत असल्याने हे आकडे त्या विशिष्ट वेळेतील प्रदूषणाची स्थिती दर्शवतात.
भारताच्या यादीत बुलंदशहर १९८, आगरतळा १८१, पाली १७४, मुझफ्फरनगर १७४, बुरहानपूर १७४, रोहतक १७२, कोटा १७०, मुंबई १६७, हापूर १६६, हिसार १६५, बिकानेर १६५ आणि बरेली १६४ या एक्यूआय निर्देशांकांसह नोंदवण्यात आले. गाझियाबादचा निर्देशांक १६० पेक्षा अधिक होता. या आकडेवारीत महाराष्ट्रातील मुंबईचा समावेश असून, दिल्ली मात्र या वेळी जगातील सर्वाधिक प्रदूषित २० शहरांच्या यादीत नाही.
